201
و. نزاع و تخاصم بر سر غنايم
اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله پس از پيروزى بر مشركان در جنگ بدر بر اموال آنان تسلط يافتند و در بارۀ آن به نزاع پرداختند، تا حدّ درگيرى. آنان كه غنائم را جمع‌آورى كرده بودند، گفتند: چون ما اين‌ها را يافته و گرد آورده‌ايم، پس كسى در آن‌ها سهمى ندارد. آنان كه به تعقيب دشمن رفته بودند گفتند: شما از ما سزاوارتر نيستيد. ما بوديم كه دشمن را تعقيب كرده و فرارى داديم. اين آيه نازل شد:
«يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفٰالِ قُلِ الْأَنْفٰالُ لِلّٰهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَ أَصْلِحُوا ذٰاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطِيعُوا اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ » 1؛
«از تو در بارۀ انفال مى‌پرسند. بگو انفال از آنِ خدا و رسول است، پس از خدا بترسيد و ميان خودتان را اصلاح كنيد و اگر مؤمن هستيد، از خدا و رسول او فرمانبردارى كنيد».
دقت در آياتِ نازل شده در بارۀ آن نزاع كنندگان و رواياتى كه در تفسير اين آيه آمده، شكّى باقى نمى‌گذارد كه گروهى از شركت‌كنندگان در جنگ بدر، به مرحلۀ ممتازى نرسيده بودند، بلكه همچون ديگران بودند و بر سر مال و زينت دنيا با هم نزاع مى‌كردند، بى‌آنكه در آن مورد با پيامبر صلى الله عليه و آله مشورت كنند و حكم انفال را از او بپرسند. آيا اين نزاع كنندگان بر سر مال دنيا، مى‌توانند سرمشق فضيلت و كرامت روح باشند؟
ح. فرار از جنگ
در جنگ احد، اوضاع بر ضد مسلمانان آشفته گشت، چرا كه فرمان