200
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد، اگر فاسقى براى شما خبرى آورد، تحقيق كنيد، مبادا از روى جهالت سراغ قومى برويد، سپس بر آنچه انجام دادهايد پشيمان شويد».
بسيارى از مفسّران گفتهاند آيه در بارۀ وليد بن عقبه نازل شد، آنگاه كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله براى جمعآورى زكات از بنىالمصطلق نزد حارث بن ضرار فرستاد كه رئيسشان بود تا زكاتى را كه جمع شده و نزد او بود تحويل بگيرد. چون وليد، بخشى از راه رفت، ترسيد و پيش پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت:
يا رسول اللّٰه، حارث به من زكات نداد و مىخواست مرا بكشد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خشمگين شد و گروهى را نزد حارث فرستاد. حارث با همراهانش مىآمدند كه با گروه اعزامى پيامبر صلى الله عليه و آله روبرو گشتند كه از مدينه خارج شده بودند. به آنان گفتند: اين حارث است. وقتى به هم رسيدند، حارث پرسيد: به كجا اعزام شدهايد؟ گفتند: به سوى تو. گفت: براى چه؟ گفتند: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وليد بن عقبه را نزد تو فرستاده، او مىگويد تو زكات ندادهاى و مىخواستى او را بكشى.
گفت: قسم به آنكه محمد صلى الله عليه و آله را به حق مبعوث كرد، من هرگز وليد را نديدهام و پيش من نيامده است. حارث وقتى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد، حضرت پرسيد: زكات ندادهاى و مىخواستى فرستادۀ مرا به قتل برسانى؟ گفت: نه به خدا قسم، من او را نديدهام و پيش من نيامده است. من خودم چون ديدم مأمور دريافت زكات از سوى پيامبرخدا صلى الله عليه و آله نيامد، ترسيدم مبادا خدا و رسول از من خشمگين شوند، آنگاه اين آيه نازل شد. 1