202پيامبر صلى الله عليه و آله را مخالفت كردند و به طمع غنيمت، موقعيت خود را بر تنگۀ احد رها كردند و دچار هزيمتى شدند كه در كتب سيره و تاريخ آمده است.
آنان پيامبر صلى الله عليه و آله را در ميدان نبرد تنها گذاشتند و جز تنى چند از صحابه، همراه آن حضرت نماندند. قرآن كريم از اين فرار زشت ياد مىكند: «إِذْ تُصْعِدُونَ وَ لاٰ تَلْوُونَ عَلىٰ أَحَدٍ...» 1.
آيه تفرقه و گريز آنان را توصيف مىكند كه برخى نزديك پيامبر صلى الله عليه و آله بودند و بعضى دورتر، ولى هيچ كدامشان دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله را اجابت نكردند و آن حضرت را در ميان انبوه مشركان رها كردند و توجهى به اين كه پيامبر كشته، اسير يا مجروح شود نداشتند.
البته گروهى هم بودند كه پيرامون حضرت ماندند و شرّ دشمنان را دفع كردند.
ط. نسبت فريب به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله
نبرد احزاب، از جنگهاى مشهور در اسلام است. مشركان و يهود براى شكست اسلام همدست شدند و دههزار مسلّح بودند كه مدينه را محاصره كردند. مسلمانان براى جلوگيرى از هجوم دشمن، دور مدينه خندق كندند و محاصره حدود يك ماه طول كشيد. در اين جنگ، اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله امتحان سختى شدند و استوار و متزلزل از هم باز شناخته گشتند. اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله دو گروه بودند:
يك گروه مؤمنانى بودند كه وعدههاى خدا را راست مىدانستند و بر ايمان و تسليم آنان افزوده شد. 2