76از انسانها كه قرآن از آنها به«ظلوم»و«جهول» ¹تعبير نموده،حق چنين امانتى را ادا نكردند،اما انسان كامل،با بى‌كرانگى در علم و عمل و كمالات نفسانى و مؤمنان صادق با پذيرش مسؤوليت و تعهد و تسليم مطلق،اين بار گران را به دوش كشيدند و هر كسى شايستگى آن را ندارد.امام هشتم على بن موسى‌الرضا عليه السلام مى‌فرمايد:

«الأمانةُ الوِلايةُ مَنِ ادَّعاها بِغَيرِ حَقٍّ فقد كَفَرَ»؛ ²

«امانت همان ولايت است،هركس به ناحق دعوى آن كند كافر شده است.»

پايبندى به تعهّدات الهى و فناى در حق،معيارى است كه امانتدارانِ صادق را از مدعيان كاذب تفكيك مى‌كند،تا سيه‌روى شود آن‌كه در او غش باشد.

بديهى است كه طبق كتاب و سنت،حاملان بار امانت الهى در مرحله نخست على عليه السلام و فرزندان او مى‌باشند كه پذيرش ولايت آنان بر همگان فرض است.اسحاق بن عمار با يك واسطه از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند كه آن حضرت در تفسير آيه إِنّٰا عَرَضْنَا الْأَمٰانَةَ عَلَى السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبٰالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهٰا وَ أَشْفَقْنَ مِنْهٰا وَ حَمَلَهَا الْإِنْسٰانُ إِنَّهُ كٰانَ ظَلُوماً جَهُولاً ³فرمود:

«هي وِلايةُ أميرالمؤمنينَ عليه السلام» ⁴يعنى آن امانتى كه به آسمانها و زمين و كوهها عرضه شد و آنها از حمل آن سرباز زدند و هراسان شدند اما انسان آن را پذيرفت،عبارت است از ولايت اميرمؤمنان على عليه السلام.

در روايت ديگر از سخن امام محمد باقر عليه السلام چنين آمده است:خداوند از شيعيان ما در ولايت ما پيمان گرفت،در حالى‌كه در عالم ذر بودند همان روز كه جهت اقرار به ربوبيت خدا و نبوت محمد صلى الله عليه و آله پيمان گرفت»؛ «إن الله أخذ ميثاق شيعتنا بالو لاية و هم ذر يوم أخذ الميثاق على الذر بالإقرار لله بالرّبوبيّة و لمحمّد بالنبوة ». ⁵