75رسول‌اللّٰه و مقام اميرالمؤمنين و ميراث حسن و حسين عليهما السلام است. ¹

فرستادۀ گرامى خدا،هنگام بازگشت از حجّةالوداع،در غدير خم،ضمن خطبۀ تاريخى خود فرمودند:

«معاشِرَ النّاسِ! إنّي أدَعُها إمامةً وَوراثةً في عَقِبي إلى يَومِ القِيامةِ...». ²

«هان،اى گروه مردم! من امر خلافت و رهبرى را به صورت امامت و وراثت در دودمان خويش تا روز قيامت به وديعه مى‌نهم...».

اين است ريشۀ امامت و مسير تاريخى آن كه به اجمال از نظر گذشت.مقصد اصلى ما بسط سخن در مسألۀ امامت نيست بلكه اشارتى است گذرا به تناسب ارتباط امامت با حضرت ابراهيم؛يعنى بنيانگذار حج و نقشى كه امامت در شكل‌گيرى حقيقت حج و سرنوشت امت دارد كه توضيح آن را خواهيم داد.

4-مسأله ولايت

«ولايت»بُعد عملى امامت و يكى از شؤون امام است.ولايت،پرتو ولايت الهى و تالى تلو آن است؛ إِنَّمٰا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا. ³آن كس را كه خداوند منصب امامت داده،ولايت خلق را بدو سپرده است.ولىّ خدا بر خلق قيموميّت دارد و از آن‌رو كه از سرچشمۀ وحى مدد مى‌گيرد و به مصالح خلق واقف و به خصلت«علم و عدل»آراسته است،نسبت به مردم از خودشان اولويت دارد؛ اَلنَّبِيُّ أَوْلىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ. ⁴

ولايت امانت بزرگ الهى است كه آسمان و زمين و كوه‌ها از پذيرش آن سرباز زدند، اما انسان،اين موجود شگفت آفرينش و اعجوبۀ هستى،آن را پذيرفت و هرچند گروهى