116جلب رضاى او دارد.
و چون در عرفات به تضرّع مى‌نشيند،به نغمۀ عشق ازلى مترنم است.و آن لحظه‌اى كه به قربانگاه مى‌رود،تعلّقات مادّى را به مسلخ مى‌كشد و محبت‌هاى غير خدايى را ذبح مى‌كند.
و در رمى جمرات،مظاهر شيطان و چهره‌هاى نمادين شياطين بزرگ و كوچك را از سر خشم سنگ مى‌زند و همۀ اينها حركتى است در تحكيم مبانى توحيد كه اساس وحدت جامعۀ انسانى است و نفى شرك كه نقطۀ اختلاف انسان‌هاست.
به بيان حضرت امام قدس سره:
«حج،تجلّى و تكرار همۀ صحنه‌هاى عشق‌آفرين زندگى يك انسان و يك جامعۀ متكامل در دنياست و مناسك حج مناسك زندگى است و از آنجا كه امت اسلامى؛از هر نژاد و ملّتى بايد ابراهيمى شود تا به خيل امّت محمّد صلى الله عليه و آله پيوند بخورد و يكى گردد و يد واحده شود،حج تنظيم و تمرين و تشكيل اين زندگى توحيدى است» 1.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ضمن خطابه‌اى كه در مسجد خيف ايراد كرد،بر وحدت و اخوّت اسلامى تكيه نمود و فرمود:
«...المؤمنون إخوة تتكافأ دماؤهم و هم يد على من سواهم ...». 2
«مؤمنان برادرند،خون‌هايشان با يكديگر برابرى مى‌كند و آنها يك دست و متّحد در برابر ديگرانند.»