60راه‌اندازى تحريكات و توطئه‌ها مأيوسشان نمود.
مسلمانان از سراسر جزيرةالعرب كه در اين مراسم شركت كرده بودند،در بازگشت،اخبار اين تشكل باشكوه و رهبرى متحد را به اطلاع همه مى‌رساندند و به اين وسيله خطر تحرك دشمن در همه جا خنثى مى‌گرديد.
در اين حج باشكوه،پيامبر در عمل به مسلمانان تعليم داد كه چگونه مى‌توانند از نيروهاى پراكنده،قدرتِ واحدى را به وجود آورند و با رهبرى صحيح هدفها و مقصدها را متحد كنند و على‌رغم همۀ اختلافهاى صورى و شكلى،صف واحدى را در برابر دشمن تشكيل دهند.
حج شرك‌آلود جاهلى
در تاريخ،بارها كعبه و مناسك حج توسط انبياى عظام از لوث شرك و بت‌پرستى تطهير و اين پايگاه توحيد از حيطۀ قدرت وسودجوييها و سلطه‌گريهاى طاغوت و استكبار خارج گرديد و به شكل و محتواى توحيدى بازگردانده شد.ولى در دوران فترت بين حضرت عيسى و رسالت جهانى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كه مردم شبه جزيرۀ عرب با شرك و بت‌پرستى خو گرفته بودند،كعبه و حج دچار انحرافى‌ترين بدعتها و زيانبارترين عادتهاى شرك‌آلود گرديد،و اين پايگاه رهايى‌بخش و خلوص و توحيد به مركز وابستگيهاى استكبارى و بت و بت‌پرستى تبديل شد و عبادت مردم در پاكترين مركز عبادت به صورت صفير و صوت كشيدن و كف‌زدن درآمد:
وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً. 1
هر گروهى كه براى زيارت كعبه و انجام حج به مكه روى مى‌آوردند،به بتى تعلّق داشتند و سر بر آستان آن مى‌ساييدند و قريش،كه پاسدارى از اين بتها را برعهده داشتند،منافع خود را در همين وابستگيها و توهمات و جهالتها مى‌ديدند و سخت در حمايت آن مى‌كوشيدند.