640اين مشكلات به ما تكليف مى‌كند با رويكردى تازه، و ضمن يك بازنگرى همه جانبه، به تأسيس پژوهشگاهى كه زير نظر بعثه كار كند بپردازيم و موضوع «بازيابى تحول درونى در سفر حج» زمينه اصلى فعاليت آن باشد.
بهترين كمك خداپسندانه براى حجاج تلاش براى ارتقاء برداشت معنوى از سفر حج است چرا كه اين اصلى‌ترين هدفى است كه هر زائر تعقيب مى‌كند، و در اين جهت بايد توجه داشت كه امكانات سخت‌افزارى در خدمت فرصتهاى معنوى قرار گيرد. اما ما در شرايطى هستيم كه اولويتهاى ما بيشتر مادى است.
در اين ميان نقش روحانيون كاروانها را چگونه مى‌بينيد؟
در حال حاضر طيف گسترده‌اى از توجهات روحانيون به مسائل شرعى است و توجه دارند احكام شرعى مراعات گردد تا خداى ناكرده خللى در اعمال به وجود نيايد. به همين لحاظ شايد كمتر فرصت بحث در خصوص فلسفه حج را داشته باشند. به نظر من مى‌شود بين روحانى و معين، نوعى تقسيم كار ايجاد كرد كه به مسائل ديگر هم پرداخته شود.
همچنين هميشه در كاروانها افراد مطيع و پرتلاشى هستند كه مى‌شود از طريق مديريت مشاركتى از آنها در اين زمينه كمك خواست. اين كار البته نياز به آموزش دارد تا ضمن رعايت مرزهاى مسئوليتى مدير و روحانى و زائر، امور فرهنگى نيز به خوبى اداره شود.
اين مدت، فرصت بسيار مناسبى براى انتقال مفاهيم معنوى به زائران است كه البته بهره بردارى بهتر از اين فرصت نياز به پژوهش و تحقيق مستمرى دارد.
به طور كلى ما از طريق حج مى‌توانيم بر توانايى فكرى و معنوى مديران در بخشهاى مختلف كشور بيفزاييم. درواقع از طريق اعزام يك مدير به حج، به خوبى مى‌توان او را تقويت معنوى كرد چرا كه مدت زيادى را تحت تاثير فضاى روحانى و معنوى مكه و مدينه قرار مى‌گيرد.
ما اگر از هر مسؤولى براى خدمت در حج دعوت كنيم بى تأمل لبيك خواهد گفت و همه استعداد خود را به كار خواهد گرفت. لذا به مرور، بخش زيادى از مديران و كارمندان و فرهيختگان با آمدن به حج بيمه معنوى خواهند شد.