428عزيمت كنند و در پايان هم يك هفته ديرتر به ايران باز گردند؛ يعنى به جاى ورود به مدينه در روز 18 ذى قعده (يعنى برنامه امسال و هنگامى كه تنها حدود ده هزار زائر ايرانى در عربستان بود)؛ روز 24 ذى قعده به مدينه مشرف شوند. و به جاى عزيمت به ايران در روز 19 ذى حجه (يعنى برنامه امسال و هنگامى كه حدود هفتاد هزار زائر ايرانى در عربستان بود)؛ روز 25 ذى حجه به ايران عزيمت كنند. در اين صورت، هيچ يك از محذورات و مشكلات پيشگفته به وجود نمى‌آيد.
بيفزايم كه امسال اولين دعاى كميل مدينه قبل، شب جمعه 18 ذى قعده، و دومين آن 25 ذى قعده برگزار شد. در حالى كه 18 ذى قعده مدينه نسبتاً خلوت بود و بسيارى از شيعيان هند و پاكستان و خليج هنوز به مدينه نيامده بودند، ولى شب جمعۀ بعد، يعنى دوم ذى حجّه، كه مدينه شلوغ بود و حجاج كشورهاى مذكور در مدينه منتظر دعاى كميل ايران بودند دعاى كميل برگزار نشد؛ چون طبق توافق با عربستان، بيش از دو نوبت دعاى كميل در مقطع مدينه قبل نمى‌توان برگزار كرد. از اين رو لازم بود به جاى 18 ذى قعده، دوم ذى حجه دعاى كميل برگزار مى‌شد.
نكته‌اى كه ذكر شد در مورد بعثۀ مراجع هم صادق و سارى و جارى است؛ يعنى هنگامى كه شيعيان غير ايرانى به مدينه آمدند - اوّل تا پنجم ذى حجه - بعثه‌ها به مكه كوچ كرده بودند، و پس از اتمام اعمال حج هم سريعاً به ايران بازگشتند، در حالى كه پس از اعمال حج دورۀ اوج نياز به بعثۀ مراجع است و روحانيون كاروانها و زائران بسيارى مراجعه مى‌كردند و خبرى از بعثه‌ها نبود. درست به خاطر دارم كه ظهر روز سه شنبه 22 ذى حجه ( \ 1383/11/13) يك زن و شوهر جوان عراقى با اضطراب و دلهره و نگرانى بسيار به بعثۀ مقام معظم رهبرى در مدينه مراجعه كردند (در حالى كه حدود يك هفته پيش بعثه‌هاى ساير مراجع به ايران كوچيده بودند). جوان عراقى مى‌گفت:
من با كاروان اهل سنّت از عراق به حج مشرف شده‌ام عصر همين امروز عازم عراقم، و راهى براى ماندن ندارم. ولى مشكلم اين است كه من طبق مناسك حضرت آيةالله سيستانى اعمال حج را انجام دادم. و سپس با همسرم عمرۀ مفرده انجام داديم، و چون احكام عمره مفرده در مناسك مذكور نبود، عمرۀ مفرده را مانند عمرۀ تمتّع