413
شنبه 19 ذى حجه
1383/11/10
الوداع اى كعبه اينك وقت هجران آمده
حاجيان به پايان اعمال حج تمتع رسيدند. مدينه قبلها به ايران بازمى‌گردند و مدينه بعدها به مدينه مى‌روند. پايان نامه سفر حج و كارنامه حاجيان در اين سفر به عنوان يادگار ماندگار و يك اثر جاودانه در زندگى حجاج باقى خواهد ماند. شخصيت حاجى قبل و بعد از حج، بى‌ريب و گمان، متغير و متفاوت نشان مى‌دهد. اقامه حج ابراهيمى براى زائران بيت الحرام، باعث پاكى از گناه شده و حاجى در حج، برگذشته ناصواب خود خط بطلان كشيده و آينده روشنى را پيش روى خود مى‌بيند. حج گزار بعد از اعمال حج و هنگامى كه از مناسك حج خارج مى‌شود، همانند روزى است كه تازه از مادر متولد شده است. تمامى آلودگيها، گناهان و معاصى حاجيان مورد عفو پروردگار قرار گرفته و حاجى در حقيقت روز را از نو و روزى را از نو آغاز مى‌كند و به جاى غبطه بر گذشته با اميد به آينده مى‌كوشد در بندگى خداوند تسليم رضايت پروردگار گردد تا باز دچار گناه كه باعث خاموش كردن چراغ حج است نشود. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايند:
كسى كه حج يا عمره انجام مى‌دهد و در آن گناه و فسقى مرتكب نگردد، برمى‌گردد