166
2. اسرار نام‌هاى كعبه
نام‌هاى كعبه هم در قرآن و هم در احاديث ذكر شده است و اسرار فراوانى ذيل آنها وجود دارد. در قرآن از خانه خدا بيست بار و جمعاً در شانزده آيه ياد شده است، بدين صورت كه واژه «كعبه» دوبار، واژه «البيت» هفت بار، واژۀ «بيت» يك بار، واژه «بيت‌الحرام» دوبار، واژۀ «بيت العتيق» دوبار، واژۀ «بيتك المحرّم» يك‌بار، واژۀ «بيتى» دوبار، «بكه» يك‌بار، «مسجدالحرام» يك‌بار و «بيت المعمور» هم يك‌بار به كار برده شده است. شايان ذكر است كه در تفاسير و بعضى احاديث نكاتى در باب اسرار برخى نام‌هاى كعبه به چشم مى‌خورد كه مناسب است به آنها اشاره شود.
يك) كعبه
عنوان كعبه در دو جاى قرآن به‌كار رفته است كه عبارتند از: جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ ؛ 1 و ديگرى: هَدْياً بٰالِغَ الْكَعْبَةِ ؛ 2 دربارۀ علت اين نام‌گذارى چند قول مطرح است:
الف: كعبه به‌صورت مربع است و در زبان عربى معمولاً به خانه‌هاى چهارگوش و مربع، كعبه اطلاق مى‌شود. امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:
«كعبه را از آن جهت كعبه نام نهاده‌اند كه چهارگوش است. علت چهارگوش بودنش نيز آن است كه درمقابل بيت‌المعمور است كه آن هم چهارگوش است.