167بيت‌المعمور چهارگوش شده، چون در برابر عرش است كه آن هم چهارگوش است. عرش چهارگوش شده چون كلماتى كه اسلام برآنها استوار است چهار كلمه است: سبحان‌اللّٰه، الحمد للّٰه، لا إله إلّااللّٰه و اللّٰه اكبر.» ¹

بنابراين چهارگوش بودن كعبه بدين دليل است كه عرش خدا چهارگوشه دارد و هر گوشه‌اى بر اسمى از نامهاى الهى استوار شده است. اين نامها يا به عبارت ديگر تسبيح، تحميد، تهليل و تكبير اركان اسماء الهى، اسماء محيط و امهات اسماء محسوب مى‌شوند و تحت اسماء جمال و جلال مى‌گنجند. از آن‌جا كه اين اسماء چهارگانه بر اسماء ديگر الهى احاطه و هيمنه دارند، طبعاً كعبه هم احاطه بر زمين خواهد داشت.

ب: در زبان عربى به وسط هر چيز، كعبه مى‌گويند. از آن‌جا كه خانه خدا و بيت‌اللّٰه الحرام در وسط دنيا قرار گرفته است، به آن كعبه مى‌گويند. گروهى از يهود نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و دربارۀ بعضى مسائل از ايشان سئوالاتى پرسيدند. يكى از آنها پرسيد: چرا به كعبه كعبه مى‌گويند؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «لأنّها وسط الدنيا»؛ ² «زيرا كعبه در وسط دنيا قرار گرفته است.» مسأله دحوالأرض مؤيدى بر اين سخن است؛ زيرا كه زمين از كعبه انبساط و گسترش يافت. بر اين اساس كعبه مركزيت داشته، اساس و پايه اين كره خاكى است، از اين رو مادامى كه كعبه باقى است، زمين و دنيا هم وجود دارد، يعنى پيدايش دنيا از كعبه است و پايدارى و بقاى آن هم وابسته به اوست.

ج: يكى ديگر از معانى كعبه ارتفاع و بلندى از سطح زمين است. به هر چيزى كه داراى ارتفاع از سطح زمين باشد كعبه مى‌گويند. كعبه داراى دوگونه بلندى است: ظاهرى و معنوى. هم به‌لحاظ ظاهر بناى كعبه از سطح زمين ارتفاع دارد، هم به‌لحاظ شرافت و عظمتى كه نزد خدا دارد، رفعت و بلنداى معنوى دارد. احتمالاً به همين دليل است كه ساختن بنايى بلندتر از خانه كعبه مجاز نيست. ³