165نحوه گسترش و بسط زمين بدين صورت است كه «خداوند زمين را از زير كعبه تا منىٰ گستراند، از منىٰ تا عرفات و از عرفات تا منىٰ و از منىٰ تا كعبه، سپس بيت را از آسمان نازل كرد در حالى كه چهار در داشت و به هر دربى قنديلى از طلاى بهشتى آويزان بود.» ¹

نكتۀ جالب و ظريفى كه بدان تصريح شده است علت سياهى جايگاه كعبه است در حالى‌كه براساس احاديث جايگاه كعبه از كف‌هاى روى آب ساخته شده كه طبعاً بايد سفيد باشد، علت تغيير رنگ جايگاه كعبه و اطراف آن گناهان بشر و پيش از همه كشتن فرزند آدم بود. امام صادق عليه السلام فرمود ²:

«جايگاه كعبه سرزمينى مرتفع و سفيد بود كه همچون خورشيد و ماه مى‌درخشيد تا آنكه از دو فرزند آدم، يكى آن ديگرى را كشت پس سياه شد، چون آدم فرود آمد خداوند همه‌جاى آن زمين را براى او بالا آورد تا آن را ديد.

سپس فرمود: همه اين از آن توست. گفت: خدايا اين زمين سفيد درخشان چيست؟ فرمود: آن زمين من است.»

حاصل آن‌كه خانه خدا به امر خدا ساخته شد، جبرئيل آن را طراحى كرد، اولين پيامبر خدا و اب‌الأنبيا در ساختن آن دخالت داشتند، كعبه در برابر خانۀ خدا در عرش است، كعبه وسيله استغفار بنى‌آدم است، فرشتگان در ساختن كعبه نظارت داشتند، كعبه قطعه‌اى از بهشت است و هركس به بهشت نظر كند، گناهانش آمرزيده مى‌شود، نوح عليه السلام با كشتى خود چهل روز به دور كعبه گشت تا سرانجام در وادى جودى سكنا گزيد. ³

كعبه بعد از پيدايش در دوره‌هاى مختلف تاريخى تحولات و تطورات فراوانى به خود ديد. كعبه در دورۀ انبياى پيشين، در عهد جاهليت، در دورۀ پيامبر صلى الله عليه و آله ، در عصر خلفا و نيز دوره‌هاى بعدى تا به امروز ادامۀ حيات داده است. در اين زمينه، كتب تاريخى مباحث مبسوطى را مطرح كرده‌اند. ⁴