111(حدود سى آيه) يافت مىشود، مفهوم «بركت» مىباشد. قرآن گاهى بركت را به كوه نسبت داده (فصلت:10)، گاهى به اطراف مسجدالحرام (اسراء:1)، گاهى به ابراهيم عليه السلام (صافات:113)، گاهى به موسى عليه السلام (نمل:8)، گاهى به يك قوم (اعراف:96) ، گاهى به قرآن (انعام:92)، گاهى به باران (ق:9) و گاهى به شب (دخان:3). لذا طيف گستردهاى از امور مىتوانند داراى بركت باشند؛ از كوه گرفته تا شب و از پيامبر گرفته تا باران. سؤالى كه در اينجا به چشم مىآيد اينكه بركت در اينگونه امور به چه معناست؟ و ملاك و معيار وجود بركت چيست ؟
كلمۀ بركت در اصل از «البرك» به معناى سينۀ شتر است . 1 از آنجاكه «برك البعير» يعنى «شتر سينه خود را به زمين زد»، و اين مستلزم يك نحوه قرار گرفتن و ثبوت شىء است، لذا كلمۀ مزبور را در معناى «ثبوت» - كه لازمۀ معناى اصلى است - استعمال مىكنند، همچنين به انبار آب بركت مىگويند؛ زيرا آب در آن محل كه ثابت بوده، قرار گرفته است.
بركت در قرآن به معناى ثبوت خيرات الهى است. اگر نعمت و خير از آسمان در محلى قرار گيرد به آن بركت گفته مىشود.
لَفَتَحْنٰا عَلَيْهِمْ بَرَكٰاتٍ مِنَ السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ 2؛
«بركات آسمان و زمين را به رويشان مىگشوديم.»
خيرات الهى از مقام ربوبيت و الوهيتش نازل مىشود. اين خيرات و نعمتها قابل شمار نيست و بىحد و حصر بر زمين و زمينيان مىبارد و آنها را در برمىگيرد. خداوند رحمت بى كران خود را از در و ديوار براى انسانها فرو مىفرستد. از اين رو به هر چيزى كه داراى زيادۀ محسوس يا نامحسوسى باشد مىگويند داراى بركت است. و روايات متعددى هم بدين مضمون نقل شده است كه «مال با صدقه كم نمىشود». بنابراين بركت به معناى خير و نعمتى است كه در چيزى استقرار داشته باشد مانند: بركت در نسل كه به