371اين مطلب در خاطرۀ على عليه السلام باقى بود تا اينكه جريان جنگ صفين پيش آمد و پيروان ساده‌لوح امير مؤمنان، تحت تأثير تظاهرات فريبندۀ سربازان شام - كه به فرماندهى معاويه و عمرو عاص با على عليه السلام جنگ مى‌كردند - قرار گرفته و على عليه السلام را وادار كردند كه تن به صلح بدهد.

براى نوشتن صلح و قرارداد، انجمنى ترتيب داده شد. دبير امير مؤمنان «عبيد اللّٰه بن ابى رافع»، از طرف امير مؤمنان مأموريت يافت صلح‌نامه را چنين بنويسد:

«هَذَا مَا تَقَاضَى عَلَيْهِ أَمِير الْمُؤْمِنِينَ عَلِيّ» . در اين لحظه «عمرو عاص»، نمايندۀ رسمى معاويه و سربازان شام رو به دبير على عليه السلام كرد و گفت: نام على عليه السلام و نام پدر او را بنويس، زيرا اگر ما او را رسماً امير مؤمنان مى‌دانستيم؛ هرگز با او از در نبرد وارد نمى‌شديم. در اين باره سخن به طول انجاميد، امير مؤمنان حاضر نبود بهانه به دست دوستان ساده‌لوح بدهد. پاسى از روز با طرفين كشمكش داشت تا اين كه به اصرار يكى از افسران خود، اجازه داد لفظ امير مؤمنان را پاك كند، سپس فرمود:

«اللّٰهُ أكبرُ سُنَّة بِسُنَّة»: اين روش، مطابق روش پيامبر صلى الله عليه و آله است و داستان حديبيه و يادآورى پيامبر صلى الله عليه و آله را به مردم بازگو كرد. ¹

متن پيمان حديبيه

سرانجام پس از توافق در عناوين پيمان، قراردادى ميان پيامبر صلى الله عليه و آله و قريش، تحت شرايطى بسته شد كه مواد آن را يادآور مى‌شويم:

1 - قريش و مسلمانان متعهد مى‌شوند كه مدت ده سال جنگ و تجاوز را بر ضد يكديگر ترك كنند، تا امنيت اجتماعى و صلح عمومى در نقاط عربستان مستقر گردد.

2 - اگر يكى از افراد قريش بدون اذن بزرگتر خود از مكه فرار كند و اسلام