993 - محمّد ابوزهره مىگويد: «طاغوت اكبر - عبداللّٰه بن سبأ - كسى است كه مردم را به ولايت على عليه السلام و وصايت او دعوت نمود و معتقد به رجعت پيامبر اكرم عليه السلام شد و در سايۀ اين فتنهها مذهب شيعى نشأت گرفت». 1
4 - احسان الهى ظهير مىگويد: «دين اماميه و مذهب اثناعشرى، مبتنى بر مبناهايى است كه يهود جنايتكار توسط عبداللّٰه بن سبأ وضع نمود». 2
5 - دكتر ناصر بن عبداللّٰه بن على قفارى مىگويد: «طليعۀ عقيدۀ شيعه و اصول آن به دست سبأيّون ظهور كرد...». 3
اقوال مورخان در مورد عبداللّٰه بن سبأ
دكتر هويمل مىگويد: در خصوص عبداللّٰه بن سبأ سه نظريه مطرح است:
1 - نظريه رايج نزد مؤرخان اسلامى، كه اثبات وجود او، و موقعيّت گستردهاش در فتنههاست؛
2 - نظر متأخرين از شيعه، كه انكار وجود او، و به طور كلى انكار موقعيّت او است؛
3 - نظر متوسط و معتدل، كه اثبات وجود او، و ابطال موقعيت فعّال او در فتنههاست، و اين همان نظريهاى است كه ما به آن تمايل داريم». 4
ولى به تقسيمى ديگر مىتوان گفت كه برخى مؤيّد، و بعضى تشكيككننده و عدهاى ديگر منكر وجود او باشند.
الف) مؤيدين
كسانى كه عبداللّٰه بن سبأ را شخصى حقيقى دانسته و برايش نقش و موقعيتى عظيم در فتنۀ قتل عثمان، جنگ جمل و صفين قائلند كه عبارتند از: