467آن است.»

2 - مجلسى رحمه الله در كيفيت مصالحۀ امام‌حسن عليه السلام مى‌نويسد: «حضرت با او [معاويه] مصالحه كرد به اين شرط كه امر مسلمين را به او واگذارد و در ميان مردم به كتاب خدا، سنت رسول و سيرۀ خلفاى صالح عمل كند و حق ندارد كه بر احدى بعد از خود عهد خلافت نمايد، بلكه بايد آن را به شوراى مسلمين واگذارد.» ¹

3 - امام رضا عليه السلام فرمود: «هركس به رأى خود عمل‌كرده، و باعث ايجاد تفرقه در ميان مسلمانان گردد، امر خلافت امّت را غصب نمايد و بدون مشورت، متولّى امور مسلمانان گردد، او را بكشيد.» ²

جواب:

1 - قاعدۀ «الزام طرف مقابل به چيزى كه ملتزم به آن است»، شرط نمى‌كند كه استدلال كننده خود نيز آن‌را قبول داشته باشد، بلكه صحّت دليل نزد مقابل و خصم كافى است. و استدلال امام على عليه السلام از اين قبيل است، گواه مطلب اين‌كه: بنابر نقل صحيح بخارى، امام على عليه السلام تا هنگامى كه فاطمۀ زهرا عليها السلام زنده بود با وجود شورا با ابوبكر بيعت نكرد.

2 - اگر حضرت امير عليه السلام براى شورا مشروعيت قائل بود، چرا در مدت خانه‌نشينى‌اش اين‌همه در جلسات و موقعيت‌هاى مختلف براى حقانيت خود، به حديث غدير و ثقلين استدلال نمود. ³

3 - اگر شورا اعتبار داشت چرا امام على عليه السلام در موقعيت‌هاى مناسب اظهار مظلوميت نموده و ديگران را غاصب حقّ خود معرّفى مى‌كرد. توجّه كنيد!:

الف - امام على عليه السلام بعد از واقعۀ سقيفه - رو به قبر پيامبر صلى الله عليه و آله - فرمود: «كجاست جعفر؛ امروز براى من جعفرى نيست، كجاست حمزه؛ امروز براى من حمزه‌اى نيست.» ⁴