852مىآورى، بدرستى كه هرگاه كه بنده نماز كند و بعد از آن سجدۀ شُكر كند، پروردگار عالميان حجاب را از ميان بنده و ملائكه بگشايد ، پس گويد : اى ملائكۀ من، نظر كنيد به سوى بندۀ من، كه ادا كرد فرض مرا و تمام كرد عهد مرا پس سجده كرد نزد من براى شُكر آنچه من بر او انعام كردهام ، اى ملائكۀ من، او را چه بايد داد ؟ گويند : پروردگارا رحمت تو ، پس فرمايد كه : ديگر چه بايد داد ؟ گويند : پروردگارا بهشت تو ، باز فرمايد كه : ديگر چه بايد داد ؟ گويند : كفايت مهمّات او و برآوردن حاجات او ، پس حق تعالى مكرّر سؤال نمايد و ملائكه جواب گويند ، تا آنكه ملائكه گويند :
پروردگارا ديگر ما چيزى نمىدانيم ، آنگاه خداوند كريم فرمايد كه : من او را شُكر كنم چنانچه او مرا شُكر كرد، و اقبال كنم به سوى او به فضل خود، و رحمت عظيم خود را در قيامت به او بنمايم 1 .
و به سند صحيح از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه: خداوند عالميان ابراهيم عليه السلام را براى آن خليل خود گردانيد كه سجده بر زمين بسيار مىكرد 2 .
و در حديث معتبر ديگر فرمود كه : چون نعمتى از نعمتهاى خدا را به يادآرى و در موضعى باشى كه كسى از مخالفان تو را نبيند پهلوى روى خود را بر زمين نِه ، و اگر در جايى باشى كه ايشان باشند و نتوانى سجده كرد دست بر پايين شكم خود گذار و خم شو براى تواضع و شكستگى نزد خدا، و دست بر شكم گذاشتن براى آن است كه مخالفان گمان كنند كه پيچى در شكم تو به هم رسيده است 3 .
و در روايت بسيار وارد شده است كه: حق تعالى به حضرت موسى عليه السلام خطاب كرد كه :
مىدانى چرا تو را برگزيدم، و از ميان خلق تو را كليم خود گردانيدم؟ موسىٰ گفت : نمىدانم اى پروردگار من ، فرمود : براى آنكه بر احوال بندگان خود مطّلع شدم، در ميان ايشان كسى نديدم كه نزد من نَفْسش از تو ذليلتر باشد، بدرستى كه چون تو از نماز فارغ مىشوى دو طرف روى خود را بر خاك مىگذارى 4 .
و به سند موثّق از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است كه: سجده بعد از نماز واجب شُكر خدا است بر آنكه توفيق داده بندۀ خود را بر آنكه ادا كرد فرض او را ، و كمتر آنچه در اين سجده گويند آن است كه سه مرتبه بگويد: شُكْراً لِلّٰهِ ، راوى پرسيد كه : چه معنى دارد شُكْراً لِلّٰهِ ؟ حضرت