24 خداوند مى‌فرمايد: إِنَّكَ لاٰ تُسْمِعُ الْمَوْتىٰ . اين آيه با فرمايش پيامبر(ص) يعنى «آنان مى‌شنوند» منافات ندارد؛ زيرا شنوا ساختن مردگان، يعنى رساندن صدا از سوى ندا دهنده به گوش شنونده. كسى كه صداى ندا دهنده، يعنى رسول خدا را به مردگان مى‌رساند، خداوند است؛ نه اينكه حضرت مصطفى(ص) خود صدايش را به گوش مردگان برساند. پس ميان آيه و روايت سازگارى وجود دارد و منافاتى ميان اين دو پيش نمى‌آيد. ¹

عايشه كه عبارت «آنان مى‌دانند» را نقل مى‌كند، آن را از پيامبر(ص) يا فرد ديگرى شنيده است؛ زيرا خود او شاهد اين حكايت نبوده است. پس عبارت او با روايتى كه مى‌گويد پيامبر(ص) فرمودند: «آنان مى‌شنوند» منافات ندارد؛ زيرا علم و آگاهى داشتن، مانع شنيدن نيست؛ بلكه علم و آگاهى مخاطب، معمولاً با شنيدن حاصل مى‌شود. ²

چهارم: مقصود قرآن كريم از «اَلْمَوْتىٰ » و «مَنْ فِي الْقُبُورِ» مجازاً كفار است ³؛ زيرا دل‌هاى‌شان مرده است و از پند و اندرزها اثر نمى‌پذيرند. منظور از «مَنْ فِي الْقُبُورِ» خانه‌هاى آنان است كه دل‌هاى مرده كفار در آنها قرار دارد؛ گويا كه اين خانه‌ها قبور كفار است. منظور از اينكه نمى‌شنوند «پاسخ