357صارمى گلايه‌اش را سنگين‌تر هم مى‌كند و ادامه مى‌دهد: «اگر يك زائر مثل من بابت پولى كه براى كتاب‌هاى تحميلى از او گرفته‌اند، رضايت نداشته باشد، چه بايد بكند؟ آيا كسى كه اين كتاب‌ها را داده شرعاً مسؤول نيست؟
مخاطب بعدى گزارش، مدير يكى از كاروان‌هاى استان فارس است. وى دربارۀ موضوع گزارش «پلاكاردهاى رنگارنگ، زشت يا زيبا» چنين مى‌گويد:
«به نظر من هم‌سان‌كردن پلاكاردها باعث يك‌نواختى مى‌شود و زائر بايد مثلاً از ميان ده پلاكاردى كه ابتداى يك خيابان فرعى آويزان شده، كاروان خود را پيدا كند، كه اين بسيار مشكل است، چرا كه زائر، بيشتر از متن پلاكارد، شكل آن را به خاطر مى‌سپارد.»
به اين مدير كاروان يادآور مى‌شوم كه اگر هر كاروانى با علامتى خاص به صورت استانى يا شهرى مشخص بشود، بحث يك‌نواختى هم حل خواهد شد. او در تكميل اين نظر مى‌گويد: «بله، اگر كار كارشناسى بشود و مثلاً هر استانى از يك رنگ و يك شكل خاص براى طراحى پلاكاردهاى ويژۀ راهنمايى زائر خود استفاده كند، قطعاً نتيجۀ مطلوب حاصل مى‌شود، اما...»
اين مدير كاروان ادامه نمى‌دهد، ولى من پى‌گير «اما»ى او مى‌شوم، اصرارم را كه مى‌بيند پاسخ مى‌دهد: «به نظرم بسيارى از كارهاى ديگر اگر بهينه‌سازى شود، اولويت دارد بر بحث نظم پلاكاردها».
گشت‌وگذار در ميان كاروان‌هاى ايران اين حسن را هم دارد كه گاهى مخاطبين ما با «خسته نباشيد» گفتن به خدمت‌گزاران نشريۀ زائر، به ادامۀ خدمت بيشتر، تشويق‌مان كنند؛ اما زيباتر اين است كه مى‌بينيم در تابلو اعلانات بسيارى از كاروان‌ها، بريده‌هايى از نشريۀ زائر را براى مطالعۀ زائران نصب كرده‌اند. اين تكه بريده‌ها جداى از صفحات نشريه است كه معمولاً روى ديوار محل استقرار كاروان نصب شده است.