224
3. معاونت برنامهريزى، نظارت و ارزيابى
ضرورت نظارت و ارزيابى
اسلام به مديران سفارش كرده تا رفتارِ زيردستان و عمّال خود را كنترل كنند. امام على در سفارشى به مالك اشتر مى‌نويسد:
«وَلا يَكُونَنَّ الْمُحْسِنُ وَ الْمُسِىءُ عِنْدَكَ بِمَنْزِلَۀٍ سَوَاءٍ فَإِنَّ فِى ذَلِكَ تَزْهِيداً لأَهْلِ الإِحْسَانِ فِى الإِحْسَانِ وَ تَدْرِيباً لأَهْلِ الإِسَاءَۀِ عَلَى الإِسَاءَۀِ وَ أَلْزِمْ كُلاًّ مِنْهُمْ مَا أَلْزَمَ نَفْسَه» 1؛ (اى مالك) نيكوكار و بدكار نبايد در نزد تو يكسان باشند زيرا اين كار، نيكوكار را نسبت به نيكوكارى بى‌رغبت و بدكاران را به كار بدترغيب مى‌سازد و هر يك را بر آنچه انجام داده است جزاى مناسب بده.
از ديدگاه علمى نيز ارزشيابى جزء تفكيك‌ناپذير اصول مديريت و لازمۀ پويايى، بالندگى و رشد و تعالى مجموعه است. البته ارزشيابى در چارچوب دستورالعمل‌هاى مدون و رسا قرار دارد و در هر حالى عدالت و انصاف را وجهۀ همت خويش ساخته است. شايد بتوان بهترين نتيجۀ ارزشيابى را دربارۀ سودمندى يا غيرسودمندى برنامه‌ها و مثبت يا منفى بودن تصميمات و اعمال انجام شده جست‌وجو كرد. اين عمليات از طريق گردآورى اطلاعات به‌وسيلۀ مشاهدات، يا مصاحبه و يا از طريق