92 «مَنْ لَبَّى فِي إِحْرَامِهِ سَبْعِينَ مَرَّةً إِيمَاناً وَ احْتِسَاباً، أَشْهَدَ اللَّهُ لَهُ أَلْفَ أَلْفِ مَلَكٍ بِبَرَاءَةٍ مِنَ النَّارِ وَ بَرَاءَةٍ مِنَ النِّفَاقِ» ؛

«كسى كه در احرامش، از روى ايمان و اميد به پاداش الهى هفتاد بار لبيك بگويد، خداوند هزار هزار فرشته را شاهد مى‌گيرد كه او را از دوزخ و نفاق رهايى داده است.» ¹

خداوند از هر چيز، چهار چيز را انتخاب كرد؛ از ملائك جبرئيل، ميكائيل، اسرافيل و عزرائيل را، از انبيا چهار نبى را: ابراهيم عليه السلام ، داوود عليه السلام ، موسى عليه السلام و مرا، از بيت‌ها چهار خانه، زيرا خداوند فرمود: «إِنَّ اللّٰهَ اصْطَفىٰ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْرٰاهِيمَ وَ آلَ عِمْرٰانَ عَلَى الْعٰالَمِينَ » (آل‌عمران : 33)؛ و از شهرها چهار بلد يعنى مدينه، بيت‌المقدس، كوبه و مكه، از زن‌ها چهار زن: مريم، آسيه، خديجه و فاطمه عليهم السلام و از حج چهار چيز را: ثجّ يعنى قربانى، عجّ يعنى ضجّه و نالۀ حاجيان به هنگام تلبيه، احرام و طواف را. ²

شش) زمزمۀ هستى

غور در بيكرانه آيات آسمانى نشان از حقيقتى ژرف و شگرف دارد. قرآن واقعيت را به گونه‌اى متفاوت معرفى مى‌كند. خداوند درخت را در حال سجده مى‌داند: «وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدٰانِ » . ³ تمام عالم هستى يا تمامى پرندگان از نماز و تسبيح خود آگاهند: «كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاٰتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ ». ⁴ سنگى كه از بالاى كوه فرو مى‌افتد به دليل خوف و خشيت الهى است: « وَ إِنَّ مِنْهٰا لَمٰا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ». ⁵ صداى رعدى كه از ابرها به گوش مى‌رسد، حمد و تسبيح است و خوف و خشيت آنها را نشان مى‌دهد: «وَ يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَ الْمَلاٰئِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ » . ⁶ گذشته از تمامى موارد پيش گفته يكى از واقعياتى كه قرآن آن را با تأكيد و عنايت بيان مى‌فرمايد، تسبيح تمامى هستى است: «يُسَبِّحُ لِلّٰهِ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ