77 وليكن شيخ طوسى در خلاف از حنفيان چنين نقل مىكند: «تا تلبيه نگويد و يا سَوْق هدى نكند احرام محقق نمىشود.» 1 و امّا به فتواى شافعيان و حنابله، به مجرّد نيّت، احرام محقق مىشود. 2 و سرانجام به فتواى مالك: احرام، با نيّت مقترن به فعل يا قولى كه مربوط به حج باشد محقق مىشود; مانند لبيّك گفتن و يا توجه به طريق: به اين كه اين راه به سوى خانه خدا مىرود.
نظرات فقهى شيعه:
امّا فقهاى شيعه در اين مسأله فتاوى مختلفى دارند:
اوّل: علامه حلّى در كتاب مختلفالشيعه در مسأله تأخير احرام از ميقات، چنين مىگويد: به مجرد نيت، تا زمانى كه تلبيه نگفته باشد، احرام محقق نمىشود، هر چند كه دو جامه احرام را پوشيده باشد.
زيرا به نظر وى ماهيت و حقيقت احرام، از نيّت، تلبيه و پوشيدن دو جامه احرام، تركيب شده است. بنابراين اقتضاى اين تركيب آن است كه، احرام بدون تحقق همه اجزائش، محقق نمىشود.
دوّم: ابن ادريس بنا به نقل شهيد در شرح خود معتقد است: احرام از نيّت و تلبيه تركيب شده است. و پوشيدن دو جامه احرام در ماهيّت آن هيچ گونه مدخليتى ندارد. بنابراين به نظر ايشان ماهيّت احرام، به مجرد نيّت، تا زمانى كه تلبيه نگفته است، محقق نمىشود.
سوّم: از ظاهر كلام شيخ در مبسوط چنين استفاده مىشود كه وى، احرام را عبارت از نيّت مىداند. بنابراين حقيقت احرام به مجرّد نيّت تحقق پيدا مىكند و امّا پوشيدن دو جامه احرام و تلبيه به فتواى ايشان، از واجبات غير ركنى احرام مىباشد.
چهارم: از روايات باب احرام نيز استفاده مىشود كه: احرام با گفتن تلبيه موجود مىشود و امّا پوشيدن دو جامه احرام و نيّت از واجبات احرام است. و لذا ماهيت احرام كه آثارى نيز بر او مترتب است، آن زمان تحقق پيدا مىكند كه تلبيه را گفته باشد.
مكان نيّت:
به فتواى اماميه: كسى كه مىخواهد محرم شود، واجب است همزمان با شروع احرام، نيّت كند و اگر در اثناى احرام نيت كند، كفايت نمىكند.