124 2 به فتواى جميع فقها، توجّه و روگرداندن به طرف چپ يا راست و يا پشت سر، به هنگام رفت و برگشت و در حال سعى بين صفا و مروه، ضررى به سعى نمىزند، در صورتى كه عرفاً جلوى بدن در رفتن به طرف مروه و در برگشتن به طرف صفا باشد.
3 اگر عمداً بيش از هفت شوط سعى كند، سعيش باطل ولى سهواً باطل نخواهد شد. (منظور اين است كه بيشتر از هفت را به نيّت واجب بياورد.)
4 چنانچه بعد از فراغت از سعى، در عدد اشواط يا صحّت آن شك بكند، بنا را بر صحّت بگذارد. و كفّارهاى هم بر او نيست. اين حكم نيز اتّفاقى است، چون اين شكّ بعد از تمام شدن عمل سعى، حادث شده و مسلّماً شك بعد از فراغ قابل اعتنا نيست.
5 به فتواى اماميّه اگر قبل از تمام شدن سعى در عدد آن شك كند، بنابر بطلان مىگذارد. چون شك و ترديد بين دو مانع واقع شده است. (زياده و نقصان) و هر يك از آنها مبطل سعى خواهد بود.
وليكن به نظر بقيّه مذاهب واجب است بنا را بر اقلّ گذارده، سعى را ادامه دهد تا تمام شود، مانند شك در عدد ركعات نماز كه بنا را بر اقلّ مىگذارد.
6 چنانچه شك كند كه سعى را از صفا شروع كرده و يا از مروه، آيا به بطلان سعى حكم مىشود يا نه؟ بعضى از علماى 1 برجسته و محقّق شيعه، قاعده مفيدى را براى حل اين مسأله بيان كردهاند:
اگر شك سعى كننده، هم در «شروع از صفا و مروه» است (يعنى نداند از صفا شروع كرده يا از مروه) و هم در «عدد اشواط»، مثلاً: نداند چند شوط انجام داده، سعيش باطل خواهد بود و بايد از ابتدا اعاده كند.
ولى اگر عدد را مىداند، و شك دارد كه از صفا شروع كرده يا نه؟ در اين صورت اگر عدد جفت باشد (مثلاً دو يا چهار و يا شش باشد) و سعى كننده بر كوه صفا و يا صورتش به آن طرف باشد، سعيش صحيح خواهد بود، زيرا در اين هنگام يقين دارد كه سعى را از صفا شروع كرده است.
و همين طور اگر عدد فرد باشد (مثل اينكه سه يا پنج و يا هفت باشد) و سعى كننده بر كوه مروه، و يا صورتش بدان سو باشد، باز هم سعى او صحيح خواهد بود.
ولى اگر اين قاعده بر عكس شد يعنى عدد فرد باشد و او بر كوه صفا، و يا عدد زوج باشد و سعى كننده بر كوه مروه و يا متوجه به آن جهت، سعيش باطل است و بايد از اوّل شروع كند وليكن به فتواى فقهاى اهل سنت: هرگاه در عدد اشواط سعى شك كند، كمتر را مىگيرد (بنا را بر اقلّ مىگذارد) و ادامه مىدهد همچنان كه در نماز چنين عمل مىشود.
تقصير: