125 به اتفاق جميع فقها تقصير يكى از مناسك واجب حج است ولى ركن نيست و لذا بعضى از فقهاى اماميه تصريح كرده‌اند كه تقصير مانند سلام نماز است، چون بوسيله تقصير، محرم از احرام خود بيرون مى‌آيد، همچنان كه نمازگزار با سلام، از نماز خارج مى‌شود. بنابراين بعد از فراغت از سعى، واجب است تقصير كند. حال اگر حاجى براى حج تمتع احرام بسته بعد از قربانى كردن در منى، تقصير مى‌كند و چنانچه در احرام عمره تمتع است بعد از تمام كردن سعى بين صفا و مروه بايد تقصير كند.

تقصير با چه چيز محقق مى‌شود؟

به فتواى اماميّه: تقصير به يكى از امور زير محقق مى‌شود: به تراشيدن مقدارى از موى سر، شارب، ريش و يا چيدن ناخن و دليل آنان رواياتى است كه در اين باب وارد شده است.

و به فتواى احمد بن حنبل: يا بايد تمام سر را حلق نمايد، بنابراين تراشيدن مقدارى از موى سر به نظر وى كافى نيست. و يا تقصير كند. ¹ و ابن جزىّ مى‌گويد: حلق از تقصير افضل است و لذا ابتدا جلوى سر و سپس طرف راست و بعد طرف چپ و در پايان پشت سر را بتراشد. ² و ابوحنيفه معتقد است چنانچه 1 4 سر حلق شود كافى است. ³ و بالأخره شافعى در تقصير، كندنِ سه رشته مو را هم كافى مى‌داند و امّا وظيفه زن تقصير است نه حلق. ⁴

وظيفه حاجى در عمره، حلق است يا تقصير؟

به فتواى اماميه: اگر در عمره تمتع باشد، بايد بعد از سعى تقصير كند، بنابراين حلق جايز نيست و اگر حلق كرد بايد يك گوسفند كفاره بدهد. ولى اگر در عمره مفرده باشد، بين حلق و تقصير مخيّر است. دليل اين فتوا روايات باب است. وليكن بقيّه مذاهب اسلامى معتقدند: معتمر بعد از فراغت از سعى، بين حلق و تقصير مخيّر است، حال چه اينكه عمره‌اش، عمره مفرده باشد و يا عمره تمتع. ⁵ مسأله: به فتواى اماميّه، اگر حاجى در عمره تمتع تقصير كرد، همه چيزهائى كه با «احرام» بر او حرام شده بود حلال مى‌شود. و امّا در عمره مفرده بعد از آنكه حلق يا تقصير كرد همه چيز بر او حلال مى‌شود مگر زنها، و آنگاه كه طواف نساء و نماز آن را به جاى آورد، زن نيز بر او حلال