92معرفت رسيدند و طنين تكبيرشان، دل طاغوتها را مىلرزاند و خوابِ خوش خيالان را مىآشفت. از اين رو ابوجهلهاى عصر، كمر به قتلعامشان بستند و خنجر كين بر حنجرِ پاكشان نهادند و آن كبوتران سفيدپوش و روشندل و سبكبال را به خون آغشتند و بالهايشان را شكستند. چشمۀ زمزم، زمزمۀ حديث شهادت آنان را ترنّم مىكند. و ... پل حجون، همچنان به شهادت ايستاده است.
در قبرستان ابوطالب، كه ديوارى بر گرداگرد آن كشيده و تردّد به داخل را ممنوع ساختهاند، قبر ابوطالب، خديجه، آمنه مادر پيامبر، عبد مناف، عبدالمطلب، هاشم و بسيارى از فرزندان ائمّه و سادات و علما مدفونند. زائران ايرانى، دسته دسته از روى پل كه مُشرِف به محوّطۀ اين قبرستان است، زيارتنامه مىخوانند و به روح پاك آن بزرگان مدفون در «مقبرةالمعلّىٰ» سلام و درود و رحمت مىفرستند و به ياد غربت و مظلوميّتشان و رنجهاى جانكاه رسول خدا و مسلمانان صدر اسلام اشك مىريزند.
شبهاى حرم
جاذبۀ مسجدالحرام، قابلوصف نيست. نيرويى غيبى ومغناطيسى ناشناخته، انسان را به سمت كعبه مىكشد. بويژه شبهاى خانۀ خدا، صفاى عارفانهترى دارد و نشستن و نگاه به كعبه، عبادت است، نگاهى كه هرگز خسته و سير نمىشود و هر نگاهى تازهتر از نگاه قبلى است.