47بسته زيارتنامۀ شهداى احد را مىخوانند. عدّهاى هم بالاى تپۀ «جبل الرّماة» مىروند كه محلّ استقرار تيراندازان سپاه اسلام در جنگ احد بوده است و آنان به امر پيامبر مأمور كنترل تنگۀ كنار آن بودند.
از آنجا به مسجد ذوقبلتين رفتيم، جايى كه هنگام نماز، آياتِ تغيير قبله از بيت المقدس به كعبه بر پيامبر خدا نازل شد و آن حضرت، روى به سوى مسجدالحرام كردند. مسجدى است كه در آن به دو قبله نماز خوانده شده است.
سپس به ديدار مساجد سبعه رفتيم كه در منطقۀ جنگ خندق قرار دارد. بر دامنۀ كوه سلع رو به مغرب، 6 مسجد است كه به نامهاى فتح، على بن ابىطالب، فاطمۀ زهرا، سلمان فارسى، ابوبكر و عمر است. قسمت چپ آنها در زمان آن جنگ، بصورت يك ربع دايره خندق حفر شده بود تا سپاه شرك نتواند وارد مدينه شود. در مسجد فتح هم پيامبر براى پيروزى نيروهاى اسلام دعا كرد.
از آنجا به سمت مسجد قبا مىرفتيم كه از كنار مسجد غمامه، مسجد على بن ابىطالب، مسجد ابوبكر و مسجد ذوالنّورين در جنوبِ غربى مسجدالنبى گذشتيم و از خيابان قبا به سمت اين مسجد مقدس رفتيم. نخستين مسجدى كه هنگام هجرت رسول خدا «ص» از مكه به مدينه در اين مكان ساخته شد و آن حضرت در آنجا نماز خواند. آيۀ «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوىٰ ...» نيز در فضيلت آن نازل شده است. اكنون هم مسجد را بسيار توسعه داده و با امكانات وتجهيزات، بازسازى كردهاند و هم به لحاظ گسترش مدينه، آنجا وصل به شهر