93در وادى احيليين و موضع او شرقى مدينه است در طريق سوارقيه، و غير او گفته كه از صدر وادى احيليين سيلان نمود و قطب قسطلانى ¹ گفته نار در شرقى مدينه ظاهر شد اين نار در شرقى مدينه به يك مرحلۀ متوسطه در موضعى كه او را «قاع الهيلا» گويند نزديك به مساكن قريظه ² ميان مساكن قريظه و احيليين بعد از آن ممتد شد در مشرق به سوى نزديكى احيليين.

صاحب تاريخ مى‌گويد كه شايد كه محل ظهور اين نار اولاً همان موضعى باشد كه در حديث به آن اشارت شده و مردم حاضر نشده باشند تا آن زمان كه سيلان كرده باشد به محل مذكور. و امام نووى - رحمة اللّٰه - كه در آن وقت بوده گفته كه به اين آتش يعنى ظهور او علم تواترى حاصل شد و پيش آن ظهور اين آتش زلازل مهوِلَه واقع شده چندين روز ابتداى زلزله در مدينه در مستهل جمادى الآخر سنۀ ششصد و پنجاه و چهار بود ليكن خفى بوده كه بعضى حاضر نشده‌اند با وجود تكرار آن، اشتداد يافته در روز سه شنبه و ظهور عظيم نموده در شب چهار شنبه سوم شهر مذكور در ثلث اخير شب و حادث شده زلزلۀ عظيمى كه ترسيده‌اند مردم و تا آخر شب استمرار يافته و بعد از آن نيز مى‌جنبيده تا روز جمعه. و دوىّ ³ و آوازى داشته عظيم‌تر از رعد و زمين موج مى‌زده و ديوارها حركت مى‌كرده تا كه در يك روز به غير شبش هيجده بار حركت كرده چنان كه قسطلانى كه در آن وقت بوده حكايت كرده در كتابى كه در اين باب نوشته و عجايب بسيار در اين باب نقل كرده‌اند روايت كرده كه روز جمعه چنان زلزله سخت شد كه آوازى عظيم از سقف مسجد شنيدند و قسطلانى گفته كه در روز جمعه نصف‌النهار آن آتش ظاهر شد در محل خود و در هوا [22 - ب] دودى بود مُتراكم كه افق را سوادش پوشيده بود و چون مُتراكم شد ظلمات و اقبال نمود شب ساطع شد شعاع آتش و ظاهر شد همچو شهر عظيم در جهت مشرق.

قرطبى حكايت كرده كه بيرون شد نار حجاز در مدينۀ شريفه و در ابتداى او در شب