242تعالى روى يكى از شما را تقبيل كرده پس بايد كه در پيش روى او تف نيندازد. و تقبيل كنايت غايت قبول است و الا حقيقت - ان تعالى اللّٰه عن ذلك علواً كبيراً.
در اين مضمون هم از ابن عمر به چند وجه احاديث مروى شده و حاصل همه آنكه در زمان مبارك رسول - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - به جهت تدارك قبح نخامه بر مسجد زعفران ماليده و در بعضى طرق مروى است كه چون صاحب نُخامه به جاى آن زعفران طلا نمود، آن حضرت - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - تحسين فرمود. پس از اين احاديث معلوم شد كه حدوث تخليق مسجد در زمان آن سرور بود - صلى اللّٰه عليه و آله و سلم.
پس آنكه جابر - رضىاللّٰه عنه - گفته كه اول كسى كه مسجد را تخليق نمود و مؤذنان را رزق تعيين فرمود عثمان بود، محمول است بر آنكه او ترتيب اين كار كرد و در زمان خلافت عمر بن عبدالعزيز به امر شريف او قبلۀ مسجد را تخليق مىكردهاند و مذكور شد كه خيزُران والدۀ 1 هارون در سال صد و هفتاد از هجرت آمده امر كرد كه مسجد و قبر شريف و غير ذلك از مواضع ديگر را تخليق كنند.
اما اجمار مسجد يعنى سوختن عود در مسجد
يحيى روايت كرده كه با عمر از جايى پارهاى عود آمد و به مردم نمىرسيد پس فرمود كه به آن عود مسجد را اجمار كنيد كه مسلمانان منتفع شوند 2.
يحيى مىگويد: اجمار مسجد تا اين زمان سُنّتى است ثابت در ميان خلفا كه هر سال پارهاى عود مىآرند وشبهاى جمعه و روزهاى آن نزد خطبه در خلف منبر آن را اجمار مىكنند و نيز روايت كرده كه از شام به [88 - ب] عمر، مجمرۀ نقرهاى كه صورتها داشت فرستادند و عمر آن را به سعد كه جد مؤذّنان است داد و گفت كه به اين مجمره در روز جمعه و در ماه رمضان اجمار كن و سعد به آن اجمار مىكرد و آن را در نزد عمر مىگذاشت و ابو يعلى در مسند خود از ابن عمر روايت كرده كه عمر مسجد رسول را - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - در هر جمعه اجمار مىكرد.