101بگو: اى بندگان من كه بر خويشتن اسراف و ستم كردهايد، از رحمت خداوند نااميد نشويد كه خداوند همه گناهان را مىآمرزد، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.
امام على(ع) نيز مىفرمايد:
التَّوْبَةُ نَدَمٌ بِالْقَلْبِ وَ اسْتِغْفَارٌ بِاللِّسَانِ وَ تَرْكٌ بِالْجَوَارِحِ وَ إِضْمَارُ أَنْ لا يَعُود. 1
توبه، پشيمانى به قلب و استغفار به زبان و ترك تمام گناهان به اعضا و نيت برنگشتن به گناه است.
ارزش توبه وقتى روشن مىشود كه بدانيم خداوند نيز از بازگشت بنده به سوى خود شاد مىشود. امام باقر(ع) مىفرمايد:
إِنَّ اللهَ تَعالَى أَشَدُّ فَرَحاً بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ رَجُلٍ أَضَلَّ راحِلَتَهُ وَ زادَهُ فِي لَيْلَةٍ ظَلْماءَ فَوَجَدَها فَاللهُ أَشَدُّ فَرَحاً بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ ذَلِكَ الرَّجُلِ بِراحِلَتِهِ حِينَ وَجَدَها. 2
خداى متعال از توبه بندهاش خوشحال است بيش از خوشحالى مردى كه كاروانش را گم كرده است و در شب تاريك به دنبالش مىگردد و آنگاه كاروان را مىيابد، پس خوشحالى خداى متعال از توبه بندهاش بيش از خوشحالى اين مرد است.
ناگفته نماند هر گناهى توبهاى ويژه دارد، براى مثال توبه كسى كه