295در دامنۀ كوه جنوبى است و به اسم شيخ صنعان معروف است و گويند قبر او در آنجا است. كوه شمالى نيز مرتفع است و مشرف به شهر مىباشد و در دامنۀ آن قورخانه و جبّهخانه و توپخانه ساختهاند. آبادى طرف جنوبى شهر افزونتر از آبادى طرف شمالى است. عمارات و بازارهاى مرغوب در طرف جنوب ساختهاند. قونسولخانۀ ايران هم در آنجا است. بالجمله شهر تفليس منقسم به دو قسمت است، جديد و قديم و رودخانۀ كر از وسط شهر مىگذرد. پل آهنين بر روى آن ساختهاند. شهر جديد در سمت جنوب است و محلّۀ فرنگىها است. عمارات جانشين هم در آنجا است. كوچههاى آن راست و لطيف و عريض است. شصت قدم عرض آنها است. هفت كاروانسرا و دو مسجد در شهر جديد است. ابنيۀ عاليه از مريضخانه و غيره دارد و شهر قديم در طرف شمال است.
كوچههاى تنگ و كثيف دارد و چهارده كليسيا دارد. شش كليسيا مخصوص گرجىها است و باقى مال ارمنىها و باغ وسيعى در تفليس مىباشد كه سابقاً باغ مرحوم ميرفتاح بوده است. در بازار تفليس از گروه مختلفه مىنشينند. ايرانى هم زياد است كه تجارت مىنمايند. از قرار مذكور از تعديات مصون هستند. جمعيت اين شهر را پنجاههزار و شصت و پنجهزار و صد و يكهزار هم گفتهاند، گُرجى و روسى و كاتوليك و داغستانى و آلمانى و ارمنى و مسلمان هستند. و در تفليس و سرحدّاتش، دههزار قشون است. هواى تفليس خوب نيست. مستعد امراض وبايى است. در تابستان و پاييز بسيار گرم مىشود و از مختصات شهر تفليس اين است كه در دامنۀ كوه جنوبى، هفت چشمۀ آب گرم است كه از آن مجرايى به حمّامات شهر ساختهاند. آب حمّامهاى شهر تماماً از آن چشمهها است، بدن را نرم مىكند و بوى گوگرد ندارد. لفظ تفليس به زبان گرجى تپليس است، يعنى مكان آب گرم؛ و قلۀ كوه قاف از شهر پيداست. كوه مرتفعى است، هميشه مملو از برف است. روسها راه عراده ساختهاند كه حالا با كالسكه به آن طرف كوه مىروند. شهر دُلاد قفقاز آن طرف كوه است. از تفليس تا پطرزبورغ دوهزار و سيصد و هشتاد ذرع است و در هزار ذرعى جنوب شرقى، درياى سياه واقع است، پل اول يك چشم دارد و در آنجا رودخانۀ كُر دو شعبه شده، ميان آن جزيره گشته، دكاكين ساختهاند. پُل دوم شش چشمه