418كرده بود) هنگامى كه شنيد سعد بن عباده پرچمدار لشكر، شعار انتقام را سر داده و مى‌گويد: «اليوم يَوم المَلحَمه» ؛ امروز روز انتقام است، پيغمبر به على عليه السلام فرمود: بشتاب پرچم را بگير، تو پرچمدار باش و شعار «اليوم يوم المرحمة» ؛ امروز روز عفو و رحمت است. 1 را سربده.
به اين ترتيب مكه بدون خونريزى فتح شد و جاذبۀ اين عفو و رحمت اسلامى كه هرگز انتظار آن را نداشتند، چنان در دلها اثر كرد، كه مردم گروه گروه آمدند و مسلمان شدند. در بعضى از تواريخ آمده است پيامبر صلى الله عليه و آله هنگامى كه در كنار كعبه ايستاده بود فرمود:
«لاٰ الهَ الاّ اللّٰهُ وَحْدَهُ وَحْدَه، انْجَزَ وَعْدَه وَ نَصَرَ عَبْدَه و هَزَمَ الْاَحْزاب وَحْدَهُ الا انَّ كُلَّ مالٍ أَوْ مَأْثَرَةٍ أَوْ دَمٍ يَدّعى تَحْتَ قَدَمي هاتَينِ الاَسدانة الْكَعْبَة» 2.
معبودى جز خدا نيست، يگانه است يگانه، سرانجام به وعدۀ خود وفا كرد، و بنده اش را يارى نمود، و خودش به تنهايى تمام احزاب را درهم شكست. اى مردم! بدانيد هر مالى، هر امتيازى، هر خونى مربوط به گذشته و زمان جاهليت است همه در زير پاهاى من قرار گرفته، يعنى همه امتيازات عصر جاهليت، باطل شده است . لذا تمام پرونده‌هاى گذشته بسته مى‌شود، جز پرده‌دارى كعبه.
3
أ
فدك
فدك يكى از دهكده هاى آباد اطراف مدينه در حدود 140كيلومترى نزديك خيبر بود كه سال هفتم هجرت كه قلعه هاى خيبر يكى پس از ديگرى در برابر رزمندگان اسلام سقوط كرد و قدرت مركزى يهود در هم شكست، ساكنان فدك از در صلح و تسليم در برابر پيامبر صلى الله عليه و آله درآمدند، و نيمى از زمين و باغ هاى خود را به آن حضرت واگذار كردند و نيم ديگرى را براى خود نگه داشتند و در عين حال، كشاورزى سهم پيامبر صلى الله عليه و آله را نيز بر عهده گرفتند و در برابر زحماتشان حقى از آنان مى‌بردند.