403سنتهاى متداول نزد شيعيان در اين روز (به پيروى از سنت رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله در برادر كردن صحابه)، همانا بستن عقد اخوت و برادرى است. بدين گونه كه هر شيعى با يكى از دوستان نزديك و هم فكر خود عقد و پيمان برادرى و اخوت مىبندد و از اين پس روابط از رابطۀ يك دوست با دوست ديگر خود برتر شده و به روابط برادرى مىرسد 1. از ديگر سنت هاى متداول نزد شيعيان در روز عيد غدير آن است كه هنگامى كه دو شيعى به هم مىرسند با يكديگر دست داده و معانقه مىكنند و مىگويند:
«الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّكينَ بِوِلايَةِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْأَئِمَّةِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ» 2.
مرحوم شيخ عباس قمى مىگويد: و نيز (بعد از جملۀ فوق) بخواند:
«الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَكْرَمَنا بِهٰذَا الْيَوْمِ وَجَعَلَنا مِنَ الْمُوفِينَ بِعَهْدِهِ إِلَيْنا وَمِيثاقِهِ الَّذِي واثَقَنا بِهِ مِنْ وِلايَةِ وُلاةِ أَمْرِهِ وَالْقُوَّامِ بِقِسْطِهِ ، وَلَمْ يَجْعَلْنا مِنَ الْجاحِدِينَ وَالْمُكَذِّبِينَ بِيَوْمِ الدِّينِ» 3.
داستان حجة الوداع
آخرين حج حضرت رسول صلى الله عليه و آله در سال دهم هجرت، همراه با همۀ همسران و اهل بيت و حدود يكصد هزار نفر از اصحاب ايشان و مردم مدينه، كه در تاريخ اسلام رويدادى معروف، و در تاريخ تشيع رويدادى تاريخى و پديده عقيدتى مهمى به شمار مىرود انجام گرديد. وقوع آن قطع نظر از جزئيات و افزون و كاستىهاى مربوط به خطبۀ پيامبر صلى الله عليه و آله در بازگشت از اين زيارت، در محل غديرخم مورد اتفاق و اجماع همۀ محدثان و مورخان فريقين است... اضافه شدن كلمۀ وداع در اين تركيب به خاطر آنست كه حج واپسين و همراه با خداحافظى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بوده است. آنچه حجهالوداع را در مقام يك رويداد بى مانند و ارزشمند در تاريخ اسلام و تشيع درآورده است، توصيه و وصيت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در بازگشت از مكه به مدينه، در تاريخ هجدهم ذوالحجه (سال دهم هجرى) است. در محلى به نام غدير خم، نزديك«جُحفه» و نصب اميرالمومنين به جانشينى خويش و تصريح به اينكه على عليه السلام همان مقام را در امت اسلامى و در ميان مسلمانان دارد، كه خود ايشان داشتهاند.
غديرخم يك موضع سوقالجيشى و حساس بود، زيرا راه زائران مدنى و مصرى و عراقى در آنجا