369حجرالاسود بگذارد.

4 - از آب زمزم بنوشد.

5 - در حال خروج ازمسجد الحرام بگويد: «آئِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ إِلَى رَبِّنَا رَاغِبُونَ إِلَى اللَّهِ رَاجِعُونَ» ¹

6 - از درى كه مقابل ركن شامى است خارج شو د.

7 - روى به كعبه، كنار در خروجى، سجده بجاى آورد وسجده راطول دهد ودرسجده دعا كند.

8 - پس از سجده قدر ى درنگ كند وروى به كعبه باشد.

9 - در اين وقت كلام آخرش اين باشد: «إِنّي أَنْقَلِبُ عَلَى أَلاّ إلَهَ إلاَّ أَنْتَ»

10 - پس از انجام وداع، از مكه خارج شود، اگرچه به اندازۀ مسافت (شكسته شدن نماز) باشد مستحب است كه براى انجام وداع ازبيت اللّٰه برگردد، واگر يك ماه زمان نگذشته باشد، نيازى به (احرام) بستن جديد نيست.

11 - به هنگام وداع وخروج از مسجدالحرام قصد بازگشت به مكه را داشته باشد.

12 - وقت برگشتن، دعا كند و از خداوند بخواهد كه باز هم بازگشت به مكه را روزى‌اش فرمايد «رزقنا اللّٰه ذلك بمنه و كرمه» ²3

‍أ

طهارت خانۀ خدا

خداوند در قرآن مجيد با اشاره به پيمانى كه از حضرت ابراهيم و فرزندش اسماعيل دربارۀ طهارت خانۀ كعبه گرفته است مى‌فرمايد:

«وَ عَهِدْنٰا إِلىٰ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْعٰاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ» ³؛ ما به ابراهيم و اسماعيل امر كرديم كه خانه مرا براى طواف كنندگان و مجاوران و ركوع كنندگان و