230گوش و دهان و زبانى گوياست.

اِستِلامِ حَجَر

«استلام حجر» يك اصطلاح فقهى ¹ دربارۀ يكى ازمراسم حج است، بدين صورت كه هرگاه مسلمانى وارد مسجد الحرام درمكه شده وقصد طواف خانۀ خدا (كعبه) را دارد، لازم است طواف خود را ازمقابل حجرالأسود ² شروع كرده و بدانجا ختم كند، از اين رو مستحب است كه طواف كننده هنگام آغاز طواف خانۀ خدا، نزديك حجرالأسود رفته و به پيروى ازسنت پيامبر صلى الله عليه و آله درحالى كه دست خود را به دعا بلند كرده، با ستايش و سپاسگزارى از پروردگار و درود بر پيامبر صلى الله عليه و آله ، حجرالأسود را در صورت امكان استلام و آن را ببوسد و الا با دست خود بدان اشاره نموده و اين دعا را بخواند:

«اللَّهُمَّ أَمَانَتِي أَدَّيْتُهَا وَ مِيثَاقِي تَعَاهَدْتُهُ لِتَشْهَدَ لِي بِالْمُوَافَاةِ اللَّهُمَّ تَصْدِيقاً بِكِتَابِكَ وَ عَلَى سُنَّةِ نَبِيِّكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ كَفَرْتُ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ بِاللَّاتِ وَ الْعُزَّى وَ عِبَادَةِ الشَّيْطَانِ وَ عِبَادَةِ كُلِّ نِدٍّ يُدْعَى مِنْ دُونِ اللَّه» ³

حضرت امام صادق عليه السلام در پاسخ به اين سؤال كه چرا مردم از اركان كعبه تنها حجرالأسود و ركن يمانى را استلام مى‌كنند، فرمود:

«زيرا اين دو به منزلۀ سمت راست عرش است وخداى سبحان امرفرموده به استلام آنچه از سمت راست عرش اوست. آن گاه در جواب اين سؤال كه چرا ابراهيم در سمت چپ واقع شده فرمودند: زيرا درقيامت براى هريك از حضرت ابراهيم و رسول اكرم ( عليهما السلام ) مقامى ويژه است و مقام حضرت محمّد صلى الله عليه و آله در سمت راست عرش و مقام حضرت ابراهيم عليه السلام درسمت چپ عرش پروردگار واقع شده است.» ⁴امام صادق عليه السلام در روايت ديگرى فرمودند:

«...وَ إِلَى ذَلِكَ الْمَقَامِ يُسْنِدُ الْقَائِمُ ظَهْرَهُ وَ هُوَ الْحُجَّةُ وَ الدَّلِيلُ عَلَى الْقَائِمِ وَ هُوَ الشَّاهِدُ لِمَنْ وَافَاهُ فِي ذَلِكَ الْمَكَانِ وَ الشَّاهِدُ عَلَى مَنْ أَدَّى إِلَيْهِ الْمِيثَاقَ وَ الْعَهْدَ الَّذِي أَخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى الْعِبَاد» ⁵