218مرجانى آن، بندر مهمى درست نشده، تنها لنگرگاه‌هاى امنى، در جاهاى گوناگون آن هست كه كشتى‌هاى كوچكى در آن‌جا لنگر مى‌اندازند و روزگار پيشين بيشتر از امروز آمد و رفت داشته‌اند و برخى از آنها مانند شهرهاى باارزش و مهم حجاز كه در تاريخ بدان اهميت داده شده، مكه و مدينه است كه جايگاه والايى ميان مسلمانان دارد.
جغرافى‌دانان عرب، شهرها و آبادى‌هاى ديگرى هم جزو شهرهاى ساحلى و طائف براى حجاز آورده‌اند كه عبارتند از: قرح، خيبر، مروه، حوراء، سقيا، عونيد، جحفه و عشيره. 111
أ
حجة الوداع
رسول اكرم صلى الله عليه و آله در طول عمر شريف خود 21 بار حج گزارد، كه تنها يكى از آنها پس از هجرت به مدينه بود.
اگر چه آن حضرت در ذى‌قعدۀ سال‌هاى ششم و هفتم و هشتم بعد از هجرت، عمره به جا آورد كه اولى به «عمرۀ حديبيّه» و دوّمى به «عمرة القضاء» معروف است، لكن پس از هجرت تنها در سال دهم امكان و فرصت يافت تا حج به جا آورد.
اين حج كه به «حجةالوداع» معروف است، گاه «حَجّةالاسلام» و «حَجّةالبلاغ» نيز ناميده مى‌شود.در متون روايى اين حج به طور كامل گزارش شده و مبناى عمل مسلمانان در مراسم حج، قرار گرفته است. 2شايسته است دراين بخش به برخى از روايات اشاره شود:
1 - امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: «لَمْ يَحُجَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله بَعْدَ قُدُومِهِ الْمَدِينَةَ إِلَّا وَاحِدَةً وَ قَدْ حَجَّ بِمَكَّةَ مَعَ قَوْمِهِ حِجَّاتٍ» 3؛ پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از هجرت به مدينه تنها يك حج انجام و در مكه حج‌هاى زيادى انجام داده است.