152
جَبَلُ الرَّحمَه
«جبل الرحمه» در شمال شرقى عرفات، قرار دارد. اين كوه مستقل از كوه‌هايى است كه منطقه را در حصار خود گرفته‌اند. 1جبل‌الرحمه در نزد مردم به «جبل عرفات» معروف است. اين كوه نسبت به كوه‌هاى پيرامون خود كوچكتر است.
مرآة الحرمين مى‌نويسد: بلندى اين كوه 30 متر و طول آن حدود 300 متر مى‌باشد كه با پله‌هاى نامنظم و بزرگ به بالاى آن مى‌توان رسيد. در نيمه‌هاى پله‌ها و در سمت راست كسى كه به سمت بالا در حركت مى‌باشد، فضاى هموارى به طول 15 متر و عرض 10 متر قرار دارد كه بدان «مسجد ابراهيم» مى‌گويند. 2روايت شده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله خطبۀ حجةالوداع را بر فراز اين كوه ايراد كرد.
احكام جبل الرحمه
در فقه شيعه، در زمان وقوف كه در روز نهم ذى‌حجه از ظهر شرعى تا مغرب شرعى است، صعود به كوه عرفه «كراهت» دارد.
امام خمينى قدس سره در پاسخ به اين سئوال كه: «كراهت صعود به جبل الرحمه آيا قبل از نيت وقوف به عرفات است يا بعد از آن» مى‌فرمايد:
«در وقت وقوف؛ كراهت دارد كه از جبل بالا رود» 3اسحاق بن عمّار از امام كاظم عليه السلام سئوال مى‌كند: وقوف بر جبل الرحمه در نظر شما محبوب‌تر است يا سرزمين‌هاى پايين كوه؟ فرمودند: وقوف در دامنۀ كوه. 4