75
مراد از شفاعت بتها
مراد از شفاعت بتها چيست؟ آيا شفاعت در آخرت مقصود است ويا شفاعت در دنيا؟ در اين باره دو نظر وجود دارد: «مجمع البيان» 1 و «كشاف» 2 معتقدند كه مراد، شفاعت در آخرت است، ولى صاحب «الميزان» معتقد است مراد، شفاعت دنيوى است؛ يعنى خواست بتپرستان اين بوده است كه بتها، يا ارباب بتها وسيله شوند تا خداوند خيرات را بر آنان نازل كند و مشكلات دنيوى آنها را حل كند واز آنها دفع شرور نمايد. دليل اين نظر آن است كه مشركان از اساس منكر معاد بودهاند. از اينرو درخواست شفاعت اخروى، بىمورد است؛ بلكه مراد شفاعت دنيوى است. البته بحث تفصيلى آن خواهد آمد. ضمن اينكه، نگارنده هم معتقد است كه مشركان،منكر معاد بودهاند.
نقد كلام «الميزان»
اولاً: علامه طباطبايى رحمه الله ، اين مفسر گرانسنگ، در بيان خود به دليلى از قرآن اشاره نفرمود و صرفاً به نقل تاريخى اكتفا كرد كه صِرف نقل تاريخى، حجيتى ندارد.
ثانياً: نقل تاريخى مذكور، با مطالب ديگر «الميزان» در بدو امر، هماهنگى و سازگارى ندارد؛ گرچه قابل جمع هستند كه بعد از ذكر دو مورد، جمعبندى آن خواهد آمد .
ذكر دو مورد از ناهماهنگى: