59إِلَيْهَا قِرِّى كَعْبَةُ فَإِنِّى مُبْدِلُكِ بِهِمْ قَوْماً يَتَنَظَّفُونَ بِقُضْبَانِ الشَّجَرِ، فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً ص أَوْحَى إِلَيْهِ مَعَ جَبْرَييلَ بِالسِّوَاكِ وَ الْخِلالِ». 1
از آنجايى كه تطهير مىتوانست همراه با متعلق ذكر شود و نشد، اين حذف متعلق دلالت بر شمول همه اين امور پنجگانه مىكند. لذا تخصيص به يك يا چند مورد وجهى ندارد.
و راز اين كه امر به تطهير را در اينجا به صورت تثنيه آورده، و در جاى ديگر به صورت مفرد فرمود: «طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْقٰائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ (حج: 26)»، بدان جهت است كه در اين آيه تنها ابراهيم مخاطب است، زيرا حكايت از زمانى دارد كه هنوز كعبه بنا نشده است. و لذا فرمود: «إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ» ، ولى در آيه مورد بحث مخاطب ابراهيم و اسماعيل مىباشد.
در اين آيات مىبينيم كه خداوند كسى كه داراى والاترين مقام معنوى، يعنى خلّت و امامت رسيده است، مأمور مىكند تا خانه را پاك و پاكيزه نمايد. و اين حقيقت گوياى آن است كه بايد بهترين افراد، مسئوليت مساجد را بر عهده بگيرند.
با عنايت به اين كه آسمان و زمين، و از عالم مُلك تا ملكوت همه از آن خداست، كه فرمود: «لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ (نور: 42)»، تعبير به بيتالله، بيانگر عظمت و مزيت اين خانه بر ديگر مكانها است. از سوى ديگر نسبت بيت به خدا، يك انتساب تشريفى است، نه بيانگر جاى و مكان داشتن خدا. و اطلاق بيت بر كعبه و امر به تطهير قبل از ساختن آن، كه در آيه «إِذْ بَوَّأْنٰا...» آمده است، به اعتبار آينده آن مىباشد چنانكه در باره مسجد قبا نيز فرمود: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ (توبه: 107)». و اين بدان معناست، كه خانه خدا بايد بر اساس طهارت بنا شود.
خداوند سبحان در شأن خانهاش در صدر آيه فرمود: «مَثٰابَةً لِلنّٰاسِ» ، چنانكه در جاى ديگر فرمود: «وضع للناس»، و در ادامه آيه مورد بحث فرمود: