221بسا بتوان گفت: مقدس‌ترين مكانها وقتى در راستاى برنامه توحيد نباشد، مى‌توان به عنوان عاملى سازنده مورد هجمه فرهنگى و نكوهش قرار داد.

ز. وادى غير زراعى

قرآن در اين باره مى‌فرمايد: «رَبَّنٰا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوٰادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ (ابراهيم: 37)». تعبير قرآن كريم از مكه كه از زبان ابراهيم نقل كرده است، «واد غير ذى‌زرع» است، اين تعبير ممكن است اشارت به اين باشد كه مكه در آن زمان هنوز زمين مزروعى نبوده است. و ممكن است اشارت به اين باشد كه در آينده هم مزروعى نخواهد شد، و گرنه به «لم يزرع» تعبير مى‌كرد. و اين تفاوت «لم يزرع» با «غير ذى‌زرع» است.

از سوى ديگر تعبير به «غير ذى‌زرع» در هنگامى است كه هنوز كسى در آنجا ساكن نشده است، ولى به بركت دعاى ابراهيم كه درخواست نمود: «فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ (ابراهيم: 37)». و نيز گفت: «وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرٰاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ قٰالَ وَ مَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلاً (بقره: 126)». اين بدان معناست كه حتى كافران ساكن در مكه نيز به دعاى ابراهيم متنعم خواهند شد، ليكن با مؤمنان تفاوت دارند.

اين نكته نيز قابل توجه است كه خداوند آن مكان را مسكونى و ساكنان آن را از انواع ميوه بهره‌مند ساخت، ليكن نه از ميوه همان شهر بلكه از شهرهاى ديگر.