281غير مرّة و لا مرّتين و قال: لو لا أن يميل النّاس إليه لأكثرت الصلاة فيه». ¹اين سند با آورده‌هاى ابوبكر بن يحيى و ابن‌زباله به نقل از ربيعة بن عثمان مطابقت دارد و سمهودى ² ضمن قبول مستندات مذكور، مكان آن را در «أوّل البقيع على يمين الخارج من درب الجمعة يعنى الموضع الّذي في غربي مشهد عقيل و امّهات المؤمنين» ³ دانسته است.

سمهودى از بناى مسجد در «شامي مشهد عقيل أسفل الكومة» ديدار كرده است و آن «مسجد صغير» ى بوده كه از عمران و آبادانى آن در قرن دهم نشانى به ما نمى‌دهد. با اين همه، سمهودى معتقد است كه مطرى نسبت به آن بنا چندان اطمينانى نداشته كه آن را ذيل فصل چهارم «في المسجد الّتي علمت جهتها و لم تعلم عينها» به نگارش در آورده است.

آنچه مسلّم است «مسجد ابىّ بن كعب» در تاريخ مدينه، منزلتى خاص داشته؛ ولى به واسطۀ مجاورت آن با قبرستان بقيع، طبيعتاً نمى‌توانسته در ميان آن همه اماكن و بقاع بقيع، براى زائران و سيّاحان مدينه چشم‌گير باشد.

علىّ بن موسى ⁴ موقعيّت و نشانى بنا را در ميانۀ قرن 13ه‍ .ق. چنين دانسته است:

«ثمّ البقيع الشريف خارج السور السلطاني الجواني مقابل الباب الجمعة المذكور آنفاً وفيه من‌القباب عشرة و كاجن و مسجد مأثور و يعرف بمسجد الصحابي الجليل سيّدنا أبيّ ابن كعب و من قبليّة قبّة آل البيت العظام». ⁵