2192 . بيان: ابنعمر كه مورد استناد احمد در مسند قرار گرفته، ضمن روايتى گفته است:
«إنّ النبيّ - صلّىاللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - يعني أتى بفضيخ في الفضيخ فشربه، فبذلك سمّى مسجد الفضيخ». 1 و به عبارت ابو يَمْلى: «أتى بجر فضيخ نيشُّ و هو في مسجد الفضيخ فشربه. فلذلك سمى مسجد الفضيخ». 23 . سخن ابو عبداللّٰه است كه كلينى در فصلِ «الحج» فروع الكافى به نقل از محمدبن يحيى و او از احمدبن محمد به روايت از ابنفضّال و او از مفضلبن صالح به نقل از ليث مرادى آورده است كه گفت:
«سألت أبا عبداللّٰه عن المسجد الفضيخ لِمَ سمّي مسجد الفضيخ؟ فقال: لنخل يسمّى الفضيخ فلذلك سمّي مسجد الفضيخ». 3البته در رابطه با دو نظرگاه نخست و با توجّه به بيان مفسّران در شأن نزول آيات مدنى تحريمخمر 4 هيچيك ازمفسّران صريحاً و بااطمينان بهموضوع ميگسارى بعضى از ياران محمّد صلى الله عليه و آله در جنگ بنىنضير (در سال 4 ق.) اشاره نكرده يا نظريه ندادهاند. با اين همه، غالب مورّخان و محقّقان با گفته و آوردۀ يعقوبى در وقعۀ بنىالنّضير همقلماند كه:
«و في هذه الغزاة شرب المسلمون الفضيخ فسكروا فنزلت تحريم الخمر». 5