218
فصل ششم: مسجد فضيخ
الف: واژۀ فضيخ
«فضيخ» در لغت به معناى شراب انگور، عصيرالعنب و خمرالتّمر است و مسجد فضيخ ميان نخلستانها و خرماستان «العوالى» در جنوب شرقى مدينه قرار دارد و منازل «بنو خطمه» در مشرق آن واقع است. از ديرينۀ تاريخى و علل نامگذارى آن، معانى مختلفى در كتابهاى حديث و اعلام آمده است. اهمّ آنها را مىتوان به سه نظرگاه مختلف، طبقهبندى كرد و مورد توجّه و بررسى قرار داد:
1 . گفتۀ جابربن عبداللّٰه انصارى است كه مورد استناد ابنشبه و ابنزباله قرار گرفته كه گفت:
«حاصر النّبيّ - صلّى اللّٰه عليه [ وآله ] وسلّم - بني نضير، فضرب قبته قريباً من مسجد الفضيخ و كان يُصَلّى في موضع مسجد الفضيخ ستّ ليال.
فلمّا حرمت الخمر خرج الخبر إلى أبي أيّوب في نفر من الأنصار و هم يشربون فيه فضيخاً، فحلّوا وكاء السقاء فهراقوه فيه فبذلك سمّى مسجد الفضيخ». 1