319
حجرالأسود دست راست خدا و محل استجابت دعا
در تاريخ‌ازرقى، با سندى كه به‌خودش مى‌رسد، روايتى آمده كه مى‌گويد: از جدّم، از سعيدبن سالم، از عثمان‌بن ساج، از ابواسماعيل، از عبدالملك‌بن عبداللّٰه‌بن ابوحسين، از ابن‌عباس نقل شده كه گفت: ركن (حَجَرالأسود) دست راست خداوند - عزّوجلّ - است كه بدان با آفريدگانش دست مى‌دهد و سوگند به آن كه جان ابن‌عباس در اختيار اوست، هر مسلمانى كه در كنار آن، از خداوند متعال درخواستى كند، حتماً برآورده مى‌شود. 1اين حديث از قول پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است. ابوعبيد القاسم‌بن سلام روايت كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: حجرالأسود دست راست خدا در روى زمين است.
ابوطاهر مخلص در «فوائد» در جزء دوّم از (باب) نهم اين روايت را آورده و افزوده است: هركس بيعت رسول خدا صلى الله عليه و آله را درك نكرده باشد، چنانچه بر حجرالأسود دست سايد (مثل آن است كه) با رسول خدا صلى الله عليه و آله بيعت كرده است.
محبّ طبرى گويد: معناى حديث اين است كه هرگاه كسى به حضور پادشاهى مى‌رسد، دستان او را مى‌بوسد، ولى‌حاجّ وعمره‌گزار، در اولين حضور خود حجرالأسود را مى‌بوسند و حجرالأسود به مثابۀ دست پادشاه (خداوندى) است‌كه به حضورش رسيده است. نيز هركس به حجرالأسود دست زند، با خداوند همپيمان شده‌است.
علاّمه بدرالدين احمدبن محمدبن صاحب مصرى، اين بيت‌ها را سروده و اجازۀ نقل آن را به من داده است:
الحجرالأسود كم لاثم
و دربارۀ حجرالأسود نيز، چنان‌كه ما را مطلع ساخت، اين اشعار را سروده است:
كم أودعت أسرار أنس
و نيز از سروده‌هاى اوست:
للحجرالأسود سرّ خفي
و اين اشعار را نيز از وى شنيده‌ايم:
أقول وقد زوحمت عن لثم أسود
فضيلت ركن يمانى، بوسيدن و گونه نهادن بر آن
در «سنن دار قُطْنى» از ابن‌عباس روايت شده كه گفت: پيامبر صلى الله عليه و آله ركن يمانى را مى‌بوسيد و گونه‌اش را بر آن مى‌گذاشت.
و در «تاريخ بخارى» از ابن‌عباس روايت شده كه گفت: هرگاه رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله ركن يمانى را لمس مى‌كرد، آن را مى‌بوسيد.
و در «تاريخ ازرقى» از قول مجاهد روايت شده كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله ركن را لمس مى‌كرد و گونه‌اش را بر آن مى‌نهاد. 1گفتنى است كه بوسه زدن پيامبر صلى الله عليه و آله بر ركن يمانى و گذاشتن گونه بر آن، ثابت شده نيست، ليكن دست گذاشتن آن حضرت بر ركن، مسلّم است.
رواياتى دربارۀ دست گذاشتن پيامبر صلى الله عليه و آله بر ركن يمانى
در «مسند احمدبن حنبل» 2 و جاهاى ديگر، به نقل از ابن‌عمر روايت شده كه پيامبرخدا صلى الله عليه و آله هيچ طوافى را بدون دست گذاشتن بر ركن يمانى و حجرالأسود، به پايان