179

باب هفتم:بناى كعبۀ معظمه و بازسازى آن

بناى كعبۀ معظمه

شكى نيست كه كعبۀ معظمه، بارها تجديد بنا شده است. در تعداد بناى آن، اختلاف است و از مجموعه آنچه در اين باره گفته شده، نتيجه گيرى مى‌شود كه كعبۀ معظمه، ده بار (از نو) ساخته شده؛ از جمله بناى آن به وسيلۀ فرشتگان عليهم السلام ، حضرت آدم عليه السلام ، فرزندان آدم، ابراهيم خليل عليه السلام ، عمالقه، قوم جُرهم، خاندان قصىّ‌بن كلاب، قريش، عبداللّٰه بن زبير بن عوام اسدى و به وسيلۀ حجاج بن يوسف ثقفى است. البته تعبير «بنا» از روى تسامح است؛ چراكه در هر بار - چنان كه خواهيم ديد - تنها قسمتى از آن ساخته شده و در واقع مرمّت گرديده است. اين مطلب را بدان سبب ذكر كرديم كه سهيلى و نووى در مورد تعداد بناى كعبه، اين رقم را آورده‌اند. ¹مطلبى به خط عبداللّٰه بن عبدالملك مرجانى ديده‌ام كه عبدالمطلب جد پيامبر صلى الله عليه و آله پس ازقصىّ وپيش از قريش، كعبه را ساخت و ازديگرى چنين مطلبى نديده‌ام و مى‌ترسم كه توهّمى بيش نباشد.

اما در مورد ساخت كعبه از سوى ملائكه، اين مطلب را ازرقى در تاريخ خود ²