154«الإتحاف»، از جايگاه كعبه نيز برتر و با فضيلتتر است.
از جمله كسانى كه قائل به برترى مكه بر ديگر جاها هستند، بايد از امام ابوحنيفه و شافعى و احمدبن حنبل (در روايت صحيحترى كه از وى نقل شده) و نيز ابنوهب و ابنحبيب از پيروان مذهب مالكى نام برد. همچنين به گفتۀ عبدى، اكثريت فقها بر اين عقيدهاند. ابنعبدالبرّ مىگويد: اين مطلب از عمر و على[ عليه السلام ] و ابنمسعود و ابىدرداء و جابر و ديگر صحابه روايت شده است. و مىافزايد: ايشان در تقليد و پيروى نسبت به كسانى كه بعد از ايشان آمدهاند، اولىٰ هستند. در مورد فضيلت مكه همين بس كه خانۀ خدا در آن است كه خداوند مقرر كرده كه اگر بندگانش در طول عمر خود، حتى اگر يك بار عزم سفر كنند و آن را قصد كنند، گناهانشان آمرزيده است و تنها در صورتى كه روى بدان جهت كنند، نمازشان پذيرفته است و اين خانه خدا، قبلۀ مسلمانان زنده دل است.
گفتيم فضل و برترى كه براى مكه منظور شده، بنا به گفتۀ محبّ طبرى در «القرى»، شامل همۀ حَرَم آن نيز مىشود.
ابنعبدالبرّ برخى از احاديث را كه در برترى مدينه نسبت به مكه، به آنها استدلال مىشود، ضعيف مىداند. حديث ياد شده را حاكم در مستدرك 1 از صحيحين به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله مستند كرده كه حضرت به هنگام خروج از مكه به مدينه، فرمودهاند:
«خداوندا ! مىدانى كه آنها مرا از دوست داشتنىترين شهرها بيرون كردند؛ پس مرا در شهرى كه از همه بيشتر دوست دارى، ساكن گردان.» ابنعبدالبر دربارۀ اين حديث مىگويد: حديث صحيحى نيست و علما در ساختگى بودن آن، همعقيدهاند.
به فرض كه اين حديث درست باشد، بر آنچه كه بنا بر گفتۀ محبّ طبرى بدان استناد شده، دلالت ندارد؛ زيرا وقتى اختلاف علما را در برترى مدينه بر مكه - طىّ فصلى كه ويژۀ فضيلت مسجد مدينه و فضيلت نماز در آن است - بررسى مىكند، مىگويد: اين سخن مورد استدلال ايشان (كسانى كه قائل به فضيلت مدينه بر مكه هستند) از پيامبر صلى الله عليه و آله