149عبدالملك اين رويه را كنار گذاشت. 1وى محمد بن حنفيه و عبدالله بن عمر را به خاطر بىطرفىشان تحت فشار گذاشت.عبدالله بن عمر از روى اضطرار با امويان بيعت كرد. 2
سپس حَجاج تعداد زيادى از صحابه و تابعين را به شام برد و آنان از روى اجبار با عبدالملك بيعت كردند.بدين ترتيب اين انديشۀ ابن زبير كه مىخواست موقعيت دينى و مركزيت مكه را براى خلافت به آن باز گرداند،از ميان رفت.حكومت ابن زبير در مكه از سال 63 تا 73 براى ده سال به درازا كشيد و دامنۀ نفوذ آن طى اين سالها به بسيارى از شهرهاى اسلامى ديگر هم گسترده بود.
بازگشت امويان بهمكه
با سقوط دولت ابن زبير،مكه به دست امويان افتاد و گروهى از زبدگان اموى بر آن امارت كردند.مورّخان دربارۀ اسامى آنان اختلاف دارند.به نظرم مهمترين دليل اين اختلاف نظر آن است كه نگاه مورّخان در اين دوره از توجه به جزئياتى كه در حجاز بوده،درست مانند هر شهر شكستخوردۀ ديگر،منصرف و به نقطهاى ديگر معطوف شده است.در اين زمان كانون توجه مورّخان،كارهاى عمومى مسلمانان در شام و برخى از شهرهاى دنياى اسلام بود كه به سبب اتفاقات مهمى كه در آنها روى مىداد،از يك موقعيت عمومى ممتاز و برجسته برخوردار بودند.
مورّخان مكه يك سرى اسامى از حاكمان اموى مكه را نوشتهاند و مورّخان ديگر اسامى ديگرى كه كم و بيش با آنها اختلاف دارد.مقابله اين اقوال اين نتيجه را به ما مىدهد كه مجموعاً در دورۀ اموى چيزى حدود 21 نفر طى 59 سال و تا سال 132 بر مكه حكومت كردند.اين فهرست به جز نام افرادى است كه تاريخ از آن ياد نكرده است.
به نظرم بهترين فهرستى كه بشود به آن اعتماد كرد،فهرست تقىالدين فاسى در شفاء الغرام است. 3وى در شرح نام امرايى كه از سوى عبدالملك پس از ابن زبير بر اين