36پيرامونى خانه را تشكيل مى‌دهد. دليل اين كاربرد، سخن ابن منظور است كه در لسان العرب مى‌گويد: گفته‌اند: اين خانه را «حائر» وسيعى است. عامّه به جاى حائر، حير مى‌گويند و اين نادرست است. ¹از اين كاربرد هم روشن مى‌شود كه «حائر» به معناى چيزى است كه برگرد و پيرامون چيز ديگر قرار دارد. بر اين پايه دست كم در اينجا، «حائر» و «دائر» به يك معناست.

به هر روى، حائر نامى از نامهاى چندگانۀ كربلاست كه از دير باز آشنا بوده و چونان كه از سخن مورّخان و اهل لغت پيداست، گاه بر شهر و گاه نيز بر قبر مطهّر امام حسين عليه السلام اطلاق شده است؛ براى نمونه، در تاريخ آمده است كه در سال 236ه‍ . ق. و در پى اقدام يكى از فرماندهان سپاه متوكّل به نام ديزج براى از ميان بردن آثار قبر امام عليه السلام آب، اراضى گودِ اطراف مرقد مطهّر را پر كرد و مرقد به دليل بلندتر بودن در ميان آب پديدار ماند. ²نام حائر در متون دينى نامى مقدّس است، هم به نيكى و حرمت از آن ياد مى‌شود.

هم براى آن اعمال و مناسكى معيّن بيان شده و هم اين مكان مقدّس جايگاه پذيرفته شدن دعاى مؤمنان و تقرّب يافتن آنان به خداوند دانسته شده است. روايات فراوانى از امامان عليهم السلام رسيده كه گواه اين تقدّس و اين جايگاه است.

حائر در رواياتِ رسيده از ائمّه عليهم السلام ، همچنين به معناى بنايى كه قبر شريف امام را در بر گرفته، به كار رفته است. حسين، نوۀ دخترىِ ابوحمزۀ ثمالى، در حديثى كه از امام صادق عليه السلام و در حدود سال 125ه‍ . ق. روايت مى‌كند، اين نام را آورده و متن اين حديث به روايت «كامل الزيارات» چنين است:

«إذا أتيتَ أباعبداللّٰه عليه السلام فاغتسل على شاطئ الفرات ثمّ البس ثيابك الطّاهرة وامشِ حافياً فإنّك في حرمٍ من حرم اللّٰه وحرم رسوله وعليك بالتكبير