699رفتن به سوى مراقد و مشاهد نيست؛ بلكه تأكيد بر اهميت يادداشت و بزرگداشت بزرگان دين و ارزشهاى دينى است.
زيارت در اسلام و جوامع اسلامى
احترام به گذشتگان امرى است كه در تمام ادوار و ازمنۀ مختلف زندگى بشر مطرح بوده و مختص به دين اسلام يا اديان الهى نيست، بلكه احترام به نياكان در آثار بر جاى مانده از اديان و تمدنهاى غير الهى نيز به وضوح مشهود است. به طور كلى حفظ و تعمير قبور، دفن ميّت در مقابر سر پوشيده، امرى نيست كه در قرنهاى بعد از صدر اسلام وارد تفكرات مردم شده و مغاير با تفكر اصيل اسلامى باشد. اگر چنين بود، نخستين كارى كه بر مسلمانان زمان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله لازم بود، تخريب تمام مقابرى بود كه سرتاسر بلاد اسلامى را فرا گرفته بود و يا از تجديد بناى آن در تمام ادوار بشريت جلوگيرى مىنمودند.
در حالى كه نه تنها اين مقابر را ويران نكردند، بلكه مدت چهارده قرن در تعمير و حفظ آن آثار پيامبران پيشين و اولياى سلف نيز كوشيدند.
با مراجعه به تاريخ مسلمانان و گشت و گذارى در بلاد گستردۀ اسلامى، اين موضوع را مسلّم مىسازد كه تعمير قبور و حفظ و صيانت آنها از فرسودگى، يكى از مراسم مسلمانان در تمام نقاط بوده و هم اكنون نيز در تمام شهرهاى اسلامى مقابر پيامبران و اولياء الهى و رجال نيكوكار به وفور يافت مىشود و براى حفظ آنها كه اغلب از آثار باستانى و اسلامى مىباشند موقوفاتى نيز وجود دارد.
زيارت اهل قبور و اثرات اخلاقى و تربيتى آن
مشاهدۀ مقابر رهبران الهى و انسانهاى باارزش كه عمر خود را در راه رضاى خداوند صرف نموده و اكنون از اين ديار رخت بركندهاند، سبب مىگردد كه انسانها در برنامۀ زندگى خود تجديد نظر كنند و از خودكامگى و بوالهوسى خويش بكاهند و به