698حفظكننده است، از جهات ديگر نيز عملكردهايى دارد. ارزش‌هاى دينى تا آن‌جايى در جامعه نقش دارند كه آموخته شوند، مناسب حال آنها باشد و افراد آن را به درون اجتماع آورده باشند. ¹

از جمله عوامل سبب ازدياد وحدت و انسجام مسلمانان، زيارت خانۀ خدا در مكه و نيز ساير زيارتگاه‌ها و امكان‌هاى مقدس است كه مى‌تواند آثار سازندۀ بسيارى داشته باشد.

مشروعيت زيارت

همۀ مذاهب و فرق مسلمان به جز يك فرقه از حنبلى‌هاى متأخر به نام وهابيت، بر مشروعيت زيارت اتفاق نظر دارند. وهابى‌ها به استناد روايات بخارى به نقل از ابوهريره كه «آهنگ زيارت جز به سوى مسجد الحرام، مسجد الرسول و مسجد الاقصى جايز نيست»، ² ادعا مى‌كنند كه زيارت مشاهد و قبور ائمۀ مسلمين عليهم السلام امرى غير شرعى و حرام است. اين در حالى است كه علاوه بر سند روايت مذكور، دلالت آن نيز محل اشكال است. در اين روايت بحث از مسجد است نه صرف زيارت. از سويى ديگر بحث در مطلوبيت و استحباب زيارت سه مسجد فوق الذكر است نه حصر زيارت در آنها.

خداوند در قرآن مى‌فرمايد: «فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللّٰهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ» ³«خدا را ياد كنيد در خانه‌هايى كه خداوند اجازه داده تا آنها را بزرگ شمرده و قدر و منزلت آنان را بلند داريد».

ذكر اين نكته نيز لازم است؛ همچنان‌كه بيان مى‌شود، منظور از زيارت صرف